અગાઉના વર્ષોમાં મોબાઇલ ફોનનો ઉપયોગ એટલો વધ્યો છે કે આજકાલ દરેક વ્યક્તિના હાથમાં સ્માર્ટફોન છે. મોબાઇલ ફોનનું ઉપયોગ માત્ર વાતચીત માટે નથી, પરંતુ એના માધ્યમથી ઈન્ટરનેટ પર સર્ચિંગ, સોશ્યલ મીડીયા, ઓનલાઇન શોપિંગ અને અન્ય બિનમુલ્ય સેવાઓ પણ ચલાવવામાં આવે છે. જોકે, આ બધું સારા માટે છે, પરંતુ બીજી બાજુ, દરેક નવા તકનીકી ઉપકરણ સાથે ખોટા અને છેતરપિંડીના કિસ્સાઓ પણ વધી રહ્યા છે.
ભારતમાં, ટ્રાઈ (ટેલિકોમ રેગ્યુલેટરી ઑફઍથોરિટી ઑફ ઇન્ડિયા) એ પોતાનાં 116 કરોડથી વધુ મોબાઇલ વપરાશકર્તાઓ માટે એક ચેતવણી જાહેર કરી છે. આ ચેતવણીનો મુખ્ય ઉદ્દેશ લોકોને સ્કેમર્સ અને સાઈબર ગુનાખોરીથી સાવધ કરવાનું છે.
સ્કેમિંગ શું છે અને સ્કેમર્સ કેવી રીતે કામ કરે છે?
સ્કેમિંગ એ એવી એક પદ્ધતિ છે જેમાં ખોટા લોકો, ખોટા હેતુઓથી બીજા લોકોને છેતરતાં હોય છે. આ ખોટા લોકો, જેને સ્કેમર્સ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તેઓ જાતેજ મોબાઇલ ફોન, મેસેજ, E-Mail, સોશિયલ મીડીયા અને અન્ય પદ્ધતિઓથી લોકોને લલચાવીને પૈસા ઉઠાવવાનું કામ કરે છે.
ટેલિકોમ યુઝર્સ માટે, સ્કેમર્સ વધુતર TRAI અથવા અન્ય સરકારી એજન્સીઓના નામનો ઉપયોગ કરે છે. તેઓ દાવો કરે છે કે તમારી આઈડી, મોબાઇલ નંબર, અને અન્ય કાયદેસર બાબતો માટે ખાતરી કરવાની જરૂર છે, અને આપથી ગુનાખોરી અથવા જમીનદારેના પ્રશ્નોને લઈને ઝઘડો ઉકેલવા માટે પૈસાની માંગ કરે છે.
TRAIની ચેતવણી અને પ્રામાણિક જાણકારી
TRAI એ સ્પષ્ટ રૂપે જણાવ્યું છે કે, તે ક્યારેય મોબાઇલ યુઝર્સને ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ અથવા મોબાઇલ નંબર અને આઈડી વેરિફિકેશન માટે કોઈ કોલ અથવા મેસેજ મોકલતો નથી. જો તમે કોઈ કોલ અથવા મેસેજ મેળવો છો જે TRAI અથવા અન્ય સરકારી એજન્સી ના નામથી હોય અને તેમાં કંઈક શંકાસ્પદ હોય, તો તેને સ્કેમ માની લેજો.
ટ્રાઈનો કાયદો એ છે કે, કોઈ પણ સરકારી એજન્સી કે ટેલિકોમ કંપની વપરાશકર્તાઓને ગેરકાયદેસર ચિહ્નો માટે કોલ, મેસેજ કે પોસાયેલી માહિતી નહી મોકલે. તેથી, આવા કોલ્સ અને મેસેજો અંગે સાવધ રહીને, તેને અવગણવો જોઈએ.
ડિજિટલ ધરપકડથી કેવી રીતે બચવું?
આજકાલ, સ્કેમર્સ ડિજિટલ ધરપકડ માટે પણ નવી પદ્ધતિઓ અપનાવી રહ્યા છે. સ્કેમર્સ, TRAI અથવા અન્ય કોઈ પણ સરકારી એજન્સીનું નામ લઈને લોકો સાથે ફોન પર વાત કરે છે. એ લોકોને દલીલ કરે છે કે તે કેસમાં ફસાયા છે અને આ ઘાટક સ્થિતિથી બચવા માટે પૈસા આપવાની ધમકી આપે છે.
ડિજિટલ સ્વરૂપ
આ સ્કેમિંગ ટેક્નિકમાં કૌભાંડીઓ ગ્રાહકને ધમકી આપે છે કે તે અન્યાયી રીતે કોઇ કેસમાં પીડિત થઈ શકે છે. આ રીતે તેઓ પેસાની માંગ કરે છે. જો તમને કોઈ અનુકૂળ સંદેશો અથવા કોલ મળે છે, જેમાં TRAI અથવા અન્ય સરકારી એજન્સીનો ઉલ્લેખ હોય અને તે ખોટી માહિતી આપે, તો તેને તરત અવગણો.
પોસ્ટ ઓફિસની યોજના: વાર્ષિક રૂ. 399 રોકાણ પર મળશે રૂ. 10 લાખ સુધીનો લાભ, જાણો કેવી રીતે?
જો તમે આવા સ્કેમ કોલ્સ અથવા મેસેજો મેળવો છો, તો તેમને આ https://sancharsaathi.gov.in/sfc/ પોર્ટલ પર જઈને તમે સ્કેમના નંબર અથવા મેસેજની જાણ કરી શકો છો, જેનો ઉદ્દેશ એ છે કે તે નમ્બરોને બ્લોક કરવામાં મદદ કરે.
સંચાર સાથી એપ્લિકેશનનો ઉપયોગ
તાજેતરમાં, સંચાર સાથી નામની એપ્લિકેશન એન્ડ્રોઇડ અને આઇફોન વપરાશકર્તાઓ માટે લોન્ચ કરવામાં આવી છે. આ એપ્લિકેશનનો ઉપયોગ કરીને તમે તમારા મોબાઇલ નંબર અને OTPનો ઉપયોગ કરી શકે છો. આ રીતે તમે નકલી કોલ્સ અને મેસેજીસ અંગે તાત્કાલિક માહિતી આપી શકો છો.
