દૈનિક ઉત્પાદન સેગમેન્ટમાં અમૂલ દૂધનું નામ કોણ નથી જાણતું? હાલમાં અમૂલની કુલ કિંમત 52 હજાર કરોડ રૂપિયા છે. ગુજરાતમાંથી શરૂ થયેલી અમૂલ દૂધ ઉત્પાદક કંપની આજે 60થી વધુ દેશોમાં વેચાય છે.
તમને જાણીને નવાઈ લાગશે કે અમૂલ દૂધ એકલા ભારતમાં જ એક દિવસમાં 2.5 કરોડ દૂધની થેલીઓનું વેચાણ કરે છે. આ સિવાય 15 લાખથી વધુ અમૂલ ટેટ્રા પેકનું વેચાણ થાય છે. જો તમે પણ કોઈ શહેર કે નગરમાં રહો છો. તેથી શક્ય છે કે અમૂલનું પરિચિત પેકેટ દરરોજ સવારે તમારા સ્થાને પહોંચતું હશે.
પરંતુ મિત્રો, શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે આ દૂધ દેશના વિવિધ ખેડૂતોના ઘરેથી, અમૂલ મિલ્ક પ્લાન્ટ દ્વારા અને પછી તમારા ઘરે કેવી રીતે જાય છે. જો તમે પણ નથી જાણતા તો આ લેખ વાંચતા રહો.
અમૂલ દૂધ કેવી રીતે બને છે?
દૂધ એકત્ર કરવું
યાંત્રિક વેક્યૂમ મિલ્કિંગ મશીનનો ઉપયોગ કરીને ડેરી ગાયોને દિવસમાં બે વાર દૂધ આપવામાં આવે છે. ગાયનું કાચું દૂધ સ્ટેનલેસ સ્ટીલ અથવા કાચની પાઈપો દ્વારા દૂધની ટાંકીમાં એકત્રિત કરવામાં આવે છે. જ્યાં તેને લગભગ 40 °F (4.4 °C) સુધી ઠંડુ કરવામાં આવે છે, ત્યારબાદ દૂધને ડેરીમાં લાવવામાં આવે છે. પછી તેને ઠંડુ કરીને સંગ્રહિત કરવામાં આવે છે.
પછી તેને વધુ ફિલ્ટર અને સાફ કરવામાં આવે છે જેથી ગંદકી દૂર થાય. આ પછી દૂધને વાયુયુક્ત કરવામાં આવે છે, જેથી પેથોજેનિક બેક્ટેરિયા પણ દૂર થાય છે. આ રીતે દરેક જગ્યાએથી દૂધ એકત્ર થાય છે. દૂધ એકત્ર થતાં જ તેને ટ્રકમાં ભરીને ડેરી સહકારી હેડ ક્વાર્ટરમાં મોકલવામાં આવે છે. અહીં પહેલા દૂધના સેમ્પલ લેવામાં આવે છે. અને તેને લેબોરેટરીમાં લઈ જવામાં આવે છે.
આ દૂધનું લેબમાં અલગ-અલગ રીતે પરીક્ષણ કરવામાં આવે છે. જેમાંથી એ પણ સુનિશ્ચિત કરવામાં આવે છે કે આ દૂધ સંપૂર્ણપણે યોગ્ય અને સલામત છે. લેબ દ્વારા મંજૂર થતાંની સાથે જ દૂધને ટેન્કર દ્વારા પ્લાન્ટમાં પહોંચાડવામાં આવે છે.
પ્લાન્ટ સુધી પહોંચ્યા પછી, દૂધ પહેલા પેશ્ચ્યુરાઇઝેશન પ્રક્રિયામાંથી પસાર થાય છે. આ પછી તરત જ દૂધ ઠંડુ થઈ જાય છે. આ દૂધમાં રહેલા પેથોજેનિક બેક્ટેરિયાને મારી નાખે છે. હવે આ દૂધ માનવીકરણની પ્રક્રિયામાંથી પસાર થાય છે. જ્યાં લો ફેટી મિલ્ક અને હાઈ ફેટી મિલ્ક તૈયાર કરવામાં આવે છે. આ પછી આ દૂધને એક મોટા પાત્રમાં એકત્ર કરવામાં આવે છે. જ્યાંથી પેકેજીંગની પ્રક્રિયા શરૂ કરવામાં આવે છે.
અમૂલ દૂધ પેકેજિંગ પ્રક્રિયા
અમૂલ દૂધના પેકેજીંગની પ્રક્રિયા માટે સૌ પ્રથમ પ્રિન્ટેડ પ્લાસ્ટિકના રોલ મશીનમાં ફીટ કરવામાં આવે છે. જ્યાં મશીન આપોઆપ દૂધને પ્લાસ્ટિકમાં સીલ કરે છે.
પોસ્ટ ઓફિસની યોજના: વાર્ષિક રૂ. 399 રોકાણ પર મળશે રૂ. 10 લાખ સુધીનો લાભ, જાણો કેવી રીતે?
આ રીતે અમૂલ દૂધ પેકેટમાં તૈયાર કરવામાં આવે છે. આ પછી, અમૂલ દૂધને ટ્રેમાં હિસાબ માટે રાખવામાં આવે છે, ત્યારબાદ તેને ટ્રેકમાં ભરીને દેશના વિવિધ શહેરોમાં મોકલવામાં આવે છે.
અન્ય વસ્તુઓ અમૂલ દૂધમાંથી બનાવવામાં આવે છે.
અમૂલ કંપની માત્ર દૂધની બચત જ નથી કરતી, આ સિવાય ઘી, માખણ, લસ્સી, આઈસ્ક્રીમ જેવી અનેક પ્રકારની વસ્તુઓ દૂધમાંથી બનાવવામાં આવે છે. તે ભારતીય બજારમાં તેમજ અન્ય દેશોમાં યોગ્ય કિંમતે વેચાય છે.
તમને જણાવી દઈએ કે 3.50 લાખ ખેડૂતો, 60 લાખ પશુઓ, 50 લાખ લિટર દૂધ, હાઈટેક પ્રોસેસિંગ પ્લાન્ટ, આ બધા મળીને એશિયાની સૌથી મોટી ડેરી કોઓપરેટિવ બનાવે છે અને તેનું ટર્નઓવર 75 અબજ 52 કરોડ રૂપિયાથી વધુ છે.
