બ્લડ પ્રેશર (બીપી) માં અચાનક વધારો એ ખતરનાક સ્થિતિ હોઈ શકે છે, ખાસ કરીને જો તેને સમયસર નિયંત્રિત કરવામાં ન આવે. હાઈ બ્લડ પ્રેશર (હાયપરટેન્શન) હૃદય રોગ, સ્ટ્રોક અને કિડની સમસ્યાઓનું કારણ બની શકે છે.
જો તમારું બ્લડ પ્રેશર અચાનક વધી જાય તો ગભરાવાને બદલે કેટલાક ઘરગથ્થુ અને ઝડપી ઉપાયો અપનાવીને તેને નિયંત્રિત કરી શકાય છે.
વધેલા બ્લડ પ્રેશરના લક્ષણો શું છે?
જો બ્લડ પ્રેશર અચાનક વધી જાય તો શરીર કેટલાક સંકેતો આપવા લાગે છે. આને ઓળખવું ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે –
- માથાનો દુખાવો અથવા ચક્કર
- હૃદયના ધબકારા વધે છે
- છાતીમાં દુખાવો કે ચિંતા અનુભવવી
- શ્વાસ લેવામાં તકલીફ
- થાક અને નબળાઇ
- અચાનક નાકમાંથી લોહી નીકળવું
- આંખોની સામે ઝાંખી દ્રષ્ટિ અથવા અંધકાર
જો આ લક્ષણો દેખાય, તો તરત જ સાવચેતી રાખવી જોઈએ.
જો બ્લડ પ્રેશર અચાનક વધી જાય તો શું કરવું?
જો બ્લડ પ્રેશર અચાનક વધી જાય તો તરત અપનાવો આ સરળ અને અસરકારક ઘરેલું ઉપાયો-
(1) ઊંડો શ્વાસ લો અને આરામ કરો
- તણાવથી બ્લડ પ્રેશર ઝડપથી વધી શકે છે.
- ઊંડો શ્વાસ લો અને ધીમે ધીમે શ્વાસ છોડો (5 મિનિટ માટે), આ ઝડપથી બીપીને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ કરે છે.
(2) પાણી પીવો
- શરીરમાં ડીહાઈડ્રેશનને કારણે બ્લડ પ્રેશર વધી શકે છે.
- તરત જ 1-2 ગ્લાસ પાણી પીવો અને શરીરને હાઇડ્રેટ રાખો.
(3) ઠંડા પાણીથી મોં અને હાથ ધોવા
- ઠંડુ પાણી નર્વસ સિસ્ટમને શાંત કરે છે અને બ્લડ પ્રેશર ઘટાડવામાં મદદ કરે છે.
- ચહેરા અને ગરદન પર ઠંડા પાણીનો છાંટો.
(4) ઘરમાં પગ ગરમ પાણીમાં પલાળી રાખો
- નવશેકા પાણીમાં પગ પલાળવાથી રક્ત પરિભ્રમણ સુધરે છે અને બીપી ઘટે છે.
- આ ઉપાય 10-15 મિનિટ સુધી કરો.
(5) કેળા કે ડાર્ક ચોકલેટ ખાઓ
- કેળામાં પોટેશિયમ ભરપૂર માત્રામાં હોય છે, જે હાઈ બીપીને કંટ્રોલ કરે છે.
- ડાર્ક ચોકલેટમાં ફ્લેવોનોઈડ્સ હોય છે, જે રક્તવાહિનીઓને આરામ આપે છે.
પોસ્ટ ઓફિસની યોજના: વાર્ષિક રૂ. 399 રોકાણ પર મળશે રૂ. 10 લાખ સુધીનો લાભ, જાણો કેવી રીતે?
(6) લસણ ખાઓ
- લસણમાં એલિસિન નામનું તત્વ હોય છે, જે બ્લડપ્રેશરને તરત જ ઓછું કરવામાં મદદ કરે છે.
- તમે 1-2 કાચા લસણની લવિંગ ચાવી શકો છો અથવા ગરમ પાણી સાથે લઈ શકો છો.
(7) હુંફાળા પાણીમાં લીંબુ નાખીને પીવો
- લીંબુ રક્તવાહિનીઓને લવચીક બનાવે છે અને રક્ત પરિભ્રમણને સુધારે છે.
- 1 ગ્લાસ નવશેકા પાણીમાં અડધુ લીંબુ નીચોવીને ધીમે-ધીમે પીઓ.
(8) ગ્રીન ટી અથવા હર્બલ ટી પીવો
- ગ્રીન ટી અથવા તુલસી-લેમનગ્રાસ ટી બ્લડ પ્રેશરને સંતુલિત રાખે છે.
- તે શરીરને આરામ આપે છે અને નર્વસ સિસ્ટમને શાંત કરે છે.
(9) હળવું ચાલવું
- 10-15 મિનિટ ધીરે ધીરે ચાલો. આનાથી રક્ત પરિભ્રમણ સુધરે છે અને બ્લડ પ્રેશરને ઝડપથી નિયંત્રિત કરે છે.
(10) મીઠાનું સેવન તરત જ બંધ કરો
- મીઠામાં સોડિયમ હોય છે, જે ઝડપથી બ્લડ પ્રેશર વધારી શકે છે.
- બીપી વધે ત્યારે મીઠું અને મસાલેદાર ખોરાક ખાવાનું ટાળો.
ડૉક્ટરનો સંપર્ક ક્યારે કરવો?
જો તમારા બીપીમાં વારંવાર વધઘટ થતી હોય અને આ લક્ષણો દેખાઈ રહ્યા હોય તો તરત જ ડોક્ટરની સલાહ લો.
- બ્લડ પ્રેશર 180/120 mmHg કરતાં વધુ છે.
- ઝડપી ધબકારા અને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ
- સતત ચક્કર આવવું અથવા બેહોશ અનુભવવું
- વારંવાર નાકમાંથી લોહી નીકળવું
- છાતીમાં તીવ્ર દુખાવો થવો
બીપીને નિયંત્રણમાં રાખવા માટે અપનાવો આ સ્વસ્થ આદતો
- નિયમિત વ્યાયામ કરો (યોગ, ચાલવું, ધ્યાન)
- આહારમાં લીલા શાકભાજી, ફળો અને બદામનો સમાવેશ કરો
- કેફીન અને આલ્કોહોલનું સેવન મર્યાદિત કરો
- તણાવ ઓછો કરવા અને સારું વાતાવરણ બનાવવા માટે સંગીત સાંભળો
- બ્લડ પ્રેશર તપાસતા રહો અને સ્વસ્થ જીવનશૈલી અપનાવો
જો બ્લડ પ્રેશર અચાનક વધી જાય તો ગભરાવાને બદલે ઉપર આપેલા સરળ ઉપાયો અપનાવો. તાત્કાલિક રાહત આપવાની સાથે, આ લાંબા સમય સુધી બ્લડ પ્રેશરને નિયંત્રણમાં રાખવામાં પણ મદદ કરશે. પરંતુ જો બીપી ખૂબ વધી જાય અને લક્ષણો ગંભીર હોય તો તરત જ ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરો.
અસ્વીકરણ:
આ લેખમાં આપવામાં આવેલી માહિતી માત્ર શૈક્ષણિક અને સામાન્ય માહિતીના હેતુ માટે છે. તે કોઈપણ પ્રકારની તબીબી સલાહ, નિદાન અથવા સારવારનો વિકલ્પ નથી. તમારી વ્યક્તિગત સ્વાસ્થ્ય સ્થિતિ અને જરૂરિયાતો અલગ-અલગ હોઈ શકે છે, તેથી કોઈપણ નિર્ણય લેતા પહેલા નિષ્ણાતની સલાહ લેવી મહત્વપૂર્ણ છે.
