કેન્દ્રીય બજેટ 2025 માં, સરકારે કરદાતાઓ અને વેપારીઓ માટે કેટલાક મહત્વપૂર્ણ ફેરફારોની જાહેરાત કરી છે. આ ફેરફારો ખાસ કરીને સ્ત્રોત પર કર કપાત (TDS) અને સ્ત્રોત પર કર સંગ્રહ (TCS) સાથે સંબંધિત છે.
આ ફેરફારો 1 એપ્રિલ, 2025 થી અમલમાં આવશે, અને તેનો ઉદ્દેશ્ય કર પ્રણાલીને વધુ સરળ બનાવવા અને સામાન્ય લોકો અને વેપારીઓને બિનજરૂરી મુશ્કેલીઓમાંથી બચાવવાનો છે. ચાલો જાણીએ કે આ ફેરફારોની શું અસર થશે.
(1) TDS ની નવી મર્યાદા (TDS લિમિટ)
જ્યારે તમે બેંકમાંથી વ્યાજ મેળવો છો, ભાડું ચૂકવો છો અથવા કોઈ મોટી ચુકવણી કરો છો, ત્યારે ચોક્કસ મર્યાદા પછી TDS કાપવામાં આવે છે. આ બજેટમાં આ મર્યાદાઓને તર્કસંગત બનાવવાની દરખાસ્ત કરવામાં આવી છે, જેથી કરદાતાઓને વારંવાર બિનજરૂરી ટેક્સ કાપનો સામનો ન કરવો પડે.
આનાથી લોકોના રોકડ પ્રવાહ પર સકારાત્મક અસર પડશે અને તેમને ટેક્સ કાપને કારણે થતી સમસ્યાઓમાંથી રાહત મળશે. આ પગલું ખાસ કરીને નાના ઉદ્યોગો અને સામાન્ય નાગરિકો માટે મદદરૂપ થશે જેઓ રોજિંદા વ્યવહારોમાં આ ખર્ચ ઉઠાવવા માંગતા નથી.
(2) વિદેશમાં પૈસા મોકલવા પર રાહ
અગાઉ, વિદેશમાં નાણાં મોકલતી વખતે, TCS (ટેક્સ કલેક્ટેડ એટ સોર્સ) રૂ. 7 લાખથી વધુની રકમ પર વસૂલવામાં આવતો હતો. પરંતુ હવે આ મર્યાદા વધારીને 10 લાખ રૂપિયા કરી દેવામાં આવી છે.
આનો અર્થ એ છે કે જો તમે બાળકોના શિક્ષણ, પરિવારના ખર્ચ અથવા અન્ય કોઈ કારણસર વિદેશમાં પૈસા મોકલો છો, તો હવે તમારે પહેલાની જેમ 7 લાખ રૂપિયાથી વધુ પર TCS ચૂકવવાની જરૂર નથી. આ ફેરફાર ખાસ કરીને એવા પરિવારો માટે રાહત છે જેમના વિદેશમાં શિક્ષણ સંબંધિત ખર્ચ અથવા અન્ય મહત્વપૂર્ણ ખર્ચ છે.
આ સિવાય જો તમે એજ્યુકેશન લોન દ્વારા પૈસા મોકલો છો તો તેના પર TCS ચાર્જ નહીં લાગે, જેનાથી વિદેશમાં ભણતા વિદ્યાર્થીઓ અને તેમના માતા-પિતાને વધુ સુવિધા મળશે.
(3) રૂ. 50 લાખથી વધુના વેચાણ પર TCS મુક્ત
વેપારીઓ માટે બીજો મહત્વનો ફેરફાર એ છે કે જો તમારું વાર્ષિક વેચાણ રૂ. 50 લાખથી વધુ છે, તો તમારે તેના પર 0.1% TCS કાપવાની જરૂર રહેશે નહીં.
અગાઉ એવી જોગવાઈ હતી કે જે વેપારીઓ રૂ. 50 લાખથી વધુનું વેચાણ કરે છે તેમને TCS કાપવો પડશે. હવે આ મર્યાદા દૂર કરવામાં આવી છે, જે વેપારીઓને મોટી રાહત આપશે અને તેમની ટ્રેડિંગ પ્રક્રિયાને સરળ બનાવશે.
(4) ITR ના નોન-ફાઈલર્સ માટે કોઈ વધારાનો TDS નહીં
અગાઉનો નિયમ હતો કે જો કોઈ વ્યક્તિ ઈન્કમ ટેક્સ રિટર્ન (ITR) ફાઈલ ન કરે તો TDS અને TCS ઊંચા દરે કાપવામાં આવતા હતા. બજેટ 2025માં આ નિયમને હટાવવાની દરખાસ્ત કરવામાં આવી છે. હવે, જેઓ ITR ફાઇલ નહીં કરે તેમના પાસેથી વધુ TDS કાપવામાં આવશે નહીં.
પોસ્ટ ઓફિસની યોજના: વાર્ષિક રૂ. 399 રોકાણ પર મળશે રૂ. 10 લાખ સુધીનો લાભ, જાણો કેવી રીતે?
આનો અર્થ એ થયો કે નાના વેપારીઓ અને સામાન્ય કરદાતાઓને હવે ઊંચા કર દરોમાંથી રાહત મળશે, જે અગાઉ તેમની આવક પર ઊંચી કપાત તરફ દોરી જતી હતી. જે લોકોએ રિટર્ન ફાઈલ કર્યું નથી તેમના માટે આ પગલું રાહતરૂપ હશે, પરંતુ હવે તેમને વધુ ટેક્સ ભરવાની ચિંતા કરવાની જરૂર રહેશે નહીં.
(5) TCS જમા કરવામાં વિલંબ માટે કોઈ દંડ નથી
અગાઉ, જો કોઈ વ્યક્તિ સમયસર TCSની રકમ સરકારમાં જમા ન કરાવે તો તેને 3 મહિનાથી લઈને 7 વર્ષ સુધીની સજા અને દંડનો સામનો કરવો પડતો હતો. હવે, બજેટ 2025માં આ નિયમમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે.
જો બાકી TCS સમયસર જમા કરવામાં આવશે, તો હવે કોઈ કાનૂની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે નહીં. આનો અર્થ એ છે કે વેપારીઓ અને અન્ય વ્યક્તિઓ હવે TCS જમા કરવામાં સહેજ વિલંબ માટે દંડનો સામનો કરશે નહીં, જો તેઓ તેને નિર્ધારિત સમયની અંદર ભરી દે. આ ફેરફારો કરદાતાઓ અને વેપારીઓને રાહત આપશે.
આ કર પ્રણાલીને સરળ અને પારદર્શક બનાવશે, જેથી કરદાતાઓને તેમની કર જવાબદારીઓ નિભાવવામાં ઓછી સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડશે. આ ઉપરાંત વિદેશી લેવડ-દેવડ, વ્યવસાયિક પ્રવૃત્તિઓ અને નાના વેપારીઓ માટે પણ ઘણી રાહતો આપવામાં આવી છે. આ પગલું દેશની આર્થિક પ્રક્રિયાને વધુ મજબૂત કરશે, અને કરદાતાઓને બિનજરૂરી દબાણમાંથી મુક્ત કરશે.
