ભારત સરકાર દેશના નાગરિકો માટે અનેક લાભકારી યોજનાઓ ચલાવે છે, જે કરોડો લોકોને લાભ આપે છે. સરકારની મોટા ભાગની યોજનાઓ ગરીબ, જરૂરિયાતમંદ અને પછાત વિસ્તારોમાં રહેતા લોકો માટે હોય છે.
આજે પણ દેશમાં ઘણા એવા લોકો છે જે પોતાના ભોજનની વ્યવસ્થા પણ કરી શકતા નથી. આવા લોકોને “નેશનલ ફૂડ સિક્યુરિટી એક્ટ” હેઠળ કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા ઓછી કિંમતે અથવા મફત રાશન આપવામાં આવે છે.
સરકારની આ યોજનાનો લાભ લેવા માટે રેશન કાર્ડ હોવું જરૂરી છે. પરંતુ રેશન કાર્ડ ફક્ત રેશન મેળવવા માટે જ નહીં, અન્ય અનેક સરકારી યોજનાઓમાં પણ ઉપયોગી સાબિત થાય છે. એક નહીં પણ અનેક પ્રકારના રેશન કાર્ડ જાહેર કરવામાં આવે છે, જે અલગ-અલગ રંગના હોય છે. ચાલો, જાણીએ કે કયું રેશન કાર્ડ કઈ કેટેગરી માટે હોય છે અને તેના ફાયદા શું છે.
રેશન કાર્ડના 4 રંગ
ભારત સરકાર દ્વારા રેશન કાર્ડ માત્ર ઓળખ પુરવાર કરવા માટે જ નહીં, પણ અનેક સરકારી લાભ મેળવવા માટે પણ ઉપયોગ થાય છે. ભારતમાં ચાર પ્રકારના રેશન કાર્ડ હોય છે, જે લોકોની આર્થિક પરિસ્થિતિ અનુસાર આપવામાં આવે છે.
- પીળું રેશન કાર્ડ
- ગુલાબી/લાલ રેશન કાર્ડ
- વાદળી/નારંગી રેશન કાર્ડ
- સફેદ રેશન કાર્ડ
પીળું રેશન કાર્ડ
પીળો રેશન કાર્ડ BPL (Below Poverty Line) કેટેગરીમાં આવતા લોકોને આપવામાં આવે છે, એટલે કે જે લોકો ગરીબી રેખાથી નીચે જીવન ગુજારે છે. આ કાર્ડ દ્વારા ગરીબ લોકોને ઓછા દરે ઘઉં, ચોખા, દાળ, ખાંડ અને તેલ મળતું હોય છે. સાથે જ, સરકારી યોજનાઓમાં પ્રાથમિકતા આપવામાં આવે છે. ઉજ્જવલા યોજના હેઠળ ફ્રી ગેસ કનેક્શન પણ આપવામાં આવે છે.
ગુલાબી/લાલ રેશન કાર્ડ
આ રેશન કાર્ડ APL (Above Poverty Line) કેટેગરીના લોકોને આપવામાં આવે છે, એટલે કે જે લોકો ગરીબી રેખાથી થોડું ઉંચા સ્તરે જીવન જીવતા હોય છે. આ કાર્ડ દ્વારા સરકારી દુકાનોમાં સામાન્ય દરે અનાજ મળતું હોય છે. આ સિવાય, ઉજ્જવલા યોજના અને પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજનામાં સબસિડીના લાભ મળે છે.
પોસ્ટ ઓફિસની યોજના: વાર્ષિક રૂ. 399 રોકાણ પર મળશે રૂ. 10 લાખ સુધીનો લાભ, જાણો કેવી રીતે?
વાદળી/નારંગી રેશન કાર્ડ
આ રેશન કાર્ડ એવા લોકોને આપવામાં આવે છે જે આર્થિક રીતે નબળા હોય, પણ BPL કેટેગરીમાં ન આવે. આ કાર્ડ દ્વારા ઓછી કિંમતે અનાજ, તેલ અને ફ્યુઅલ મળે છે. કેટલાક રાજ્યોમાં, વીજળી અને પાણીના બિલમાં છૂટ પણ આપવામાં આવે છે.
સફેદ રેશન કાર્ડ
આ રેશન કાર્ડ એવા પરિવારો માટે હોય છે, જે આર્થિક રીતે સમર્થ છે અને સરકારી અનાજની સહાય પર નિર્ભર નથી. આ કાર્ડ મુખ્યત્વે ઓળખપત્ર અને એડ્રેસ પ્રૂફ તરીકે ઉપયોગ થાય છે. થોડા સરકારી લાભ મેળવવા માટે પણ તેનો ઉપયોગ થઈ શકે છે.
અસ્વીકરણ:
આ લેખમાં આપવામાં આવેલી માહિતી માત્ર શૈક્ષણિક અને સામાન્ય માહિતીના હેતુ માટે છે. તે કોઈપણ પ્રકારની તબીબી સલાહ, નિદાન અથવા સારવારનો વિકલ્પ નથી. તમારી વ્યક્તિગત સ્વાસ્થ્ય સ્થિતિ અને જરૂરિયાતો અલગ-અલગ હોઈ શકે છે, તેથી કોઈપણ નિર્ણય લેતા પહેલા નિષ્ણાતની સલાહ લેવી મહત્વપૂર્ણ છે.
