હિન્દુ ધર્મમાં પણ પુનર્જન્મનું વિશેષ મહત્વ છે. એવું કહેવાય છે કે મૃત્યુ ફક્ત શરીરને થાય છે, આત્માને નહીં.
પુનર્જન્મ શું છે?
પુનર્જન્મ એ માન્યતા છે કે વ્યક્તિ મૃત્યુ પછી ફરીથી જન્મ લે છે. આ માન્યતા અનુસાર, વ્યક્તિ તેના કાર્યો અનુસાર ફરીથી જન્મ લે છે. જન્મ અને મૃત્યુ બે અટલ સત્ય માનવામાં આવે છે.
આ પૃથ્વી પર જન્મ લેનાર વ્યક્તિએ એક દિવસ આ દુનિયા છોડીને જવું પડે છે, ભલે શરીરનો નાશ થાય પણ આત્મા ક્યારેય નાશ પામતો નથી, તે નવા શરીરના રૂપમાં ફરીથી જન્મ લે છે.
નૈનમ છિંદંતિ શાસ્ત્રાણી નૈનમ દહતિ પાવકઃ
ન ચૈનમ ક્લીદયન્ત્યાપો ન શોષ્યતિ મારુઃ
આ શ્લોકનો અર્થ એ છે કે શસ્ત્રો આત્માને કાપી શકતા નથી, અગ્નિ તેને બાળી શકતા નથી, પાણી તેને પીગાળી શકતા નથી અને હવા તેને સૂકવી શકતા નથી.
શ્રી કૃષ્ણએ એમ પણ કહ્યું કે જેમ માણસ જૂના કપડાં બદલીને નવા કપડાં પહેરે છે, તેવી જ રીતે પ્રાણી પણ જૂના શરીરને છોડીને નવું શરીર ધારણ કરે છે.
ચાલો પુનર્જન્મ સંબંધિત કેટલીક રસપ્રદ માહિતી જાણીએ:-
૧. એવું નથી કે દરેક મૃત્યુ પછી માણસ માનવ તરીકે જન્મે છે. તે આગામી જન્મમાં શું બનશે તે તેના કાર્યો પર પણ આધાર રાખે છે, ક્યારેક માણસને પશુ જન્મ પણ મળે છે.
૨. મોટાભાગે માણસ માનવ તરીકે જન્મે છે. પરંતુ ક્યારેક તે પ્રાણી તરીકે પણ જન્મે છે જે તેના કાર્યો પર આધાર રાખે છે.
૩. ઘણી વખત આપણે જોઈએ છીએ કે આપણે કોઈનું ખરાબ ઈચ્છતા નથી, પરંતુ છતાં આપણી સાથે ખરાબ ઘટનાઓ બને છે. તેનું કારણ પાછલા જન્મોના કર્મો છે જે માણસને ભોગવવા પડે છે. એ અલગ વાત છે કે સારા કર્મોથી પણ સુખ મળે છે.
૪. હિન્દુઓ માને છે કે ફક્ત આ શરીર નશ્વર છે જે મૃત્યુ પછી નાશ પામે છે. કદાચ એટલા માટે જ મૃત્યુ વિધિ સમયે, તેને માથા પર મારવાથી તોડી નાખવામાં આવે છે જેથી વ્યક્તિ આ જન્મની બધી વસ્તુઓ ભૂલી જાય અને આગામી જન્મમાં આ જન્મની વસ્તુઓ યાદ ન રહે. તેઓ માને છે કે આત્મા આકાશમાં ખૂબ જ ઉચ્ચ સ્થાન પર જાય છે જે મનુષ્યની પહોંચની બહાર છે અને તે ફક્ત નવા શરીરમાં પ્રવેશ કરે છે.
૫. એવું કહેવાય છે કે માનવ જન્મમાં જ મુક્તિ મળે છે. એવું કહેવાય છે કે માનવ જીવન અમૂલ્ય છે, કારણ કે આ માટે વ્યક્તિને ૮૪ લાખ જન્મોમાંથી પસાર થવું પડે છે, ત્યારે જ માનવ જીવન મળે છે.
૬. પુરાણોમાં ઘણી વાર્તાઓ છે જે કહે છે કે મૃત્યુ સમયે વ્યક્તિની ઇચ્છા અને લાગણી અનુસાર વ્યક્તિને નવો જન્મ મળે છે. એક વાર્તા રાજા ભરતની છે જે હરણના બાળકના પ્રેમમાં એટલા ફસાઈ ગયા કે તે પોતાની અંતિમ ક્ષણોમાં તેના વિચારોમાં ખોવાયેલા રહ્યા. પરિણામ એ આવ્યું કે એક પવિત્ર આત્મા હોવા છતાં, તે આગામી જન્મમાં પશુ સ્વરૂપમાં પહોંચી ગયો અને હરણ બની ગયો.
પોસ્ટ ઓફિસની યોજના: વાર્ષિક રૂ. 399 રોકાણ પર મળશે રૂ. 10 લાખ સુધીનો લાભ, જાણો કેવી રીતે?
૭. સૌથી આશ્ચર્યજનક હકીકત એ છે કે માનવી આ શરીર સાત વખત પુરુષ કે સ્ત્રી તરીકે ધારણ કરે છે અને તેને સારા કે ખરાબ કાર્યો કરીને પોતાનું આગામી ભાગ્ય લખવાની તક મળે છે.
૮. કેટલાક ઋષિઓના મતે, પાછલા જન્મ દરમિયાન બધું આપણા મનમાં રહે છે, પરંતુ એવું ખૂબ જ ભાગ્યે જ બને છે કે કોઈ વ્યક્તિને તેના પાછલા જન્મની વાતો યાદ આવે. આનો અર્થ એ છે કે આપણા પાછલા જન્મોની વાતો આપણા મનમાં નોંધાયેલી હોય છે પણ આપણે તેને ક્યારેય યાદ રાખી શકતા નથી.
૯. મહાભારતમાં પુનર્જન્મ વિશે એક વાર્તાનો ઉલ્લેખ છે જેમાં ભીષ્મ શ્રી કૃષ્ણને પૂછે છે – આજે હું તીરની શય્યા પર સૂઈ રહ્યો છું, છેવટે મેં એવું કયું પાપ કર્યું છે જેની આ સજા છે. ભગવાન શ્રી કૃષ્ણ કહે છે – તમને તમારા છ જન્મોની વાતો યાદ છે પણ તમને તે સાતમા જન્મની વાતો યાદ નથી જેમાં તમે કેક્ટસના કાંટા પર સાપ ફેંક્યો હતો. તેનો અર્થ એ કે ભીષ્મ તરીકે જન્મ લેતા પહેલા તે ઘણી વાર જન્મી ચૂક્યો હતો. તેને તેના પાછલા જન્મોની વાતો પણ યાદ હતી.
શિખંડી મહાભારતનું એક મુખ્ય પાત્ર છે. વાર્તા એવી છે કે શિખંડીને પણ તેના પાછલા જન્મની વાતો યાદ હતી. તે તેના પાછલા જન્મમાં કાશીની રાજકુમારી હતી. તે જન્મમાં થયેલા અપમાનનો બદલો લેવા માટે શિખંડી તરીકે જન્મ્યો હતો.
પુનર્જન્મનું સૂત્ર બોલીવુડમાં ખૂબ જ લોકપ્રિય રહ્યું છે. જેમાં કર્ઝ, કરણ-અર્જુન, લવ સ્ટોરી 2050 અને ડેન્જરનો સમાવેશ થાય છે.
ઇશ્ક, મધુમતી, નીલકમલ, મહલ, અબ કે બરસ, મિલન, લીલા એક પહેલી જેવી ફિલ્મો પુનર્જન્મ પર આધારિત હતી. હોલીવુડમાં પણ, બોર્ન અગેન, રિઇન્કાર્નેશન ઓફ પીટર પ્રાઉડ જેવી ફિલ્મો પુનર્જન્મ પર બનાવવામાં આવી છે, જોકે પશ્ચિમી દેશોમાં આ ખ્યાલ માનવામાં આવતો નથી.
નોંધ: આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે – પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. અમારી વેબસાઈટ આની પુષ્ટિ કરતું નથી. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.
