કિસાન ક્રેડિટ કાર્ડ (KCC) યોજના દેશના કરોડો ખેડૂતોને ખૂબ જ સસ્તા દરે લોન પૂરી પાડે છે. તેનો હેતુ ખેડૂતોને ખેતી અને સંબંધિત પ્રવૃત્તિઓ માટે સમયસર અને સરળ લોન આપવાનો છે.
આ યોજના હેઠળ, ખેડૂતો ટૂંકા ગાળાની ખેતી, લણણી પછીના ખર્ચ, ઘરની જરૂરિયાતો, પશુપાલન અને ખેતરના સમારકામ જેવી ઘણી બાબતો માટે લોન લઈ શકે છે. સરકાર આ યોજનામાં 2% વ્યાજ સબસિડી અને 3% સમયસર ચુકવણી બોનસ આપે છે, જેથી ખેડૂત માત્ર 4% વાર્ષિક વ્યાજ દરે લોન મેળવી શકે.
આ દેશમાં ઉપલબ્ધ સૌથી સસ્તી કૃષિ લોનમાંની એક છે. ચાલો જાણીએ કે કેસીસી કાર્ડ શું છે, તે કેવી રીતે કાર્ય કરે છે અને ખેડૂતો તેનો લાભ કેવી રીતે લઈ શકે છે?
કિસાન ક્રેડિટ કાર્ડ યોજના શું છે?
કિસાન ક્રેડિટ કાર્ડ (કેસીસી) યોજના 1998 માં ખેડૂતોને ખેતી અને અન્ય જરૂરિયાતો માટે સમયસર લોન આપવાના હેતુથી શરૂ કરવામાં આવી હતી.
આ દ્વારા, ખેડૂતો બીજ, ખાતર અને ખેતીના સાધનો ખરીદી શકે છે, જેથી તેમને ઊંચા વ્યાજ દરે લોન ન લેવી પડે. આ કાર્ડ ડેબિટ કાર્ડની જેમ પણ કામ કરે છે, જેના દ્વારા ખેડૂતો એટીએમમાંથી પૈસા ઉપાડી શકે છે.
સરકારી માહિતી અનુસાર, ભારતમાં હાલમાં 7.75 કરોડથી વધુ સક્રિય KCC ખાતા છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં, આ યોજના હેઠળ લોન લેનારાઓની સંખ્યામાં ઝડપથી વધારો થયો છે.
જ્યારે 2014 માં કુલ લોન ₹4.26 લાખ કરોડ હતી, તે ડિસેમ્બર 2024 સુધીમાં વધીને ₹10.05 લાખ કરોડ થઈ ગઈ છે. આનાથી સ્પષ્ટ થાય છે કે ખેડૂતોમાં KCC ની જરૂરિયાત અને વિશ્વાસ બંને વધ્યા છે.
KCC હેઠળ કેટલી લોન ઉપલબ્ધ છે?
KCC હેઠળ ખેડૂતને ઉપલબ્ધ લોન મર્યાદા ઘણી બાબતો પર આધાર રાખે છે. જેમ કે પાકના નાણાંનું પ્રમાણ, જમીનની રકમ, ખેતીનો ખર્ચ, વીમા ખર્ચ અને ખેતી મશીનરીના જાળવણીનો અંદાજ. શરૂઆતમાં નક્કી કરાયેલી લોન મર્યાદાના આધારે, આગામી પાંચ વર્ષ માટે દર વર્ષે 10% સુધીનો કુદરતી વધારો ધારીને નવી મર્યાદા નક્કી કરવામાં આવે છે.
નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે બજેટ 2025 માં KCC યોજના હેઠળ મહત્તમ લોન મર્યાદા ₹ 3 લાખ થી વધારીને ₹ 5 લાખ કરી છે. ₹ 2 લાખ સુધીની લોન સંપૂર્ણપણે કોલેટરલ-મુક્ત છે, એટલે કે તેના માટે કંઈપણ ગીરવે મૂકવાની જરૂર નથી. જો કે, ₹ 2 લાખથી વધુની રકમ માટે, બેંકો તેમની નીતિ મુજબ કોલેટરલ અથવા અન્ય સુરક્ષા માંગી શકે છે.
કાર્ડ મર્યાદાને બે ભાગમાં કેમ વહેંચવામાં આવે છે?
આનું કારણ એ છે કે વ્યાજ દર, ચુકવણીની શરતો અને ટૂંકા ગાળાની લોન (પાક માટે) અને ટર્મ લોન (જેમ કે ટ્રેક્ટર, સિંચાઈ) પર સબસિડી અલગ છે. તેથી, બેંક KCC મર્યાદાને બે ભાગમાં વહેંચે છે, એક ટૂંકા ગાળાની લોન, બીજી ટર્મ લોન. આ ખેડૂતને માત્ર સુવિધા જ નહીં, પણ બેંક માટે એકાઉન્ટિંગ પણ સરળ બનાવે છે.
KCC કાર્ડ કેવી રીતે કાર્ય કરે છે?
આ કાર્ડ ખેડૂતોને બેંકમાંથી એક પ્રકારનું બહુહેતુક ડિજિટલ ડેબિટ કાર્ડ પૂરું પાડે છે. આની મદદથી, ખેડૂતો ATM, બેંક મિત્ર, મોબાઇલ એપ્લિકેશન અથવા PoS મશીનમાંથી માછલીના બીજ/બીજ-ખાતર વેચનાર પાસેથી પૈસા ઉપાડી શકે છે અથવા ખરીદી કરી શકે છે. આ કાર્ડને આધાર અથવા બાયોમેટ્રિક ઓળખ સાથે પણ લિંક કરી શકાય છે, જેથી તેનો ઉપયોગ સુરક્ષિત અને સરળ રહે.
કાર્ડથી ક્યાં વ્યવહારો કરી શકાય છે?
આ કાર્ડથી ખેડૂતો એટીએમ, બેંક મિત્ર (બીસી), મોબાઇલ બેંકિંગ અને આધાર આધારિત વ્યવહારો કરી શકે છે. આનાથી ખેડૂતોને બેંકની કતારોમાં સમય બગાડવો પડતો નથી અને તેઓ સીધા તેમના ખેતરોમાંથી જરૂરી માલ ખરીદી શકે છે.
કેસીસી માટે કોણ અરજી કરી શકે છે?
- જમીન માલિકી ધરાવતા ખેડૂતો (વ્યક્તિગત અથવા સંયુક્ત નામો)
- શેરખેડુતો, ભાડુઆત ખેડૂતો અને મૌખિક લીઝ ધારકો
- એસએચજી (સ્વસહાય જૂથ) અથવા જેએલજી (સંયુક્ત જવાબદારી જૂથ) જેવા ખેડૂત જૂથો
કેસીસી માટે અરજી કરવાની ઓનલાઈન પ્રક્રિયા
- તમે જે બેંકમાંથી કેસીસી મેળવવા માંગો છો તેની વેબસાઇટની મુલાકાત લો.
- કિસાન ક્રેડિટ કાર્ડ વિકલ્પ પસંદ કરો.
- ‘અરજી કરો’ પર ક્લિક કરો.
- જરૂરી માહિતી ભરો અને સબમિટ કરો.
- તમને એક અરજી નંબર મળશે, અને બેંક 3-4 દિવસમાં તમારો સંપર્ક કરશે.
પોસ્ટ ઓફિસની યોજના: વાર્ષિક રૂ. 399 રોકાણ પર મળશે રૂ. 10 લાખ સુધીનો લાભ, જાણો કેવી રીતે?
જ્યારે, ઑફલાઇન અરજી માટે, ખેડૂતે તેની નજીકની બેંક શાખામાં જઈને ફોર્મ ભરવાનું રહેશે. આ પછી, બેંક અધિકારી જરૂરી તપાસ કરશે અને તમારી યોગ્યતાના આધારે KCC કાર્ડ મંજૂર કરશે.
કયા દસ્તાવેજોની જરૂર છે?
- ભરેલું અરજી ફોર્મ
- ઓળખ અને રહેઠાણનો પુરાવો (જેમ કે આધાર, ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ)
- પાસપોર્ટ સાઇઝનો ફોટો
- જમીનની માલિકીનો પુરાવો
- પાક પેટર્નની વિગતો
- જો લોનની રકમ ₹1.60 લાખથી વધુ હોય, તો મોર્ટગેજ અથવા ગેરંટી દસ્તાવેજો
