હિન્દૂ ધર્મમાં દ્વારકા નગરી ખૂબ જ મહત્વનું સ્થાન ધરાવે છે. ભગવાન શ્રીકૃષ્ણનું સામ્રાજ્ય માત્ર આ ધરતી પર જ નહીં, પરંતુ પ્રત્યેક ભક્તના હૃદયમાં વસે છે. પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ દ્વારા વસાવવામાં આવેલી દ્વારકા નગરીનું શું થયું હતું?
શ્રીકૃષ્ણએ જે દ્વારકાને પોતાની રાજધાની બનાવી હતી, તે સમુદ્રમાં ડૂબી ચૂકી છે.કહેવાય છે કે દ્વારકાનું દરેક કણ કૃષ્ણ લીલાઓનું સાક્ષી હતું, પરંતુ આજે ત્યાં માત્ર સમુદ્રની લહેરોનો અવાજ જ સંભળાય છે.
ગોમતી નદી અને અરબ સાગરના સંગમ પર વસેલી આ નગરી એક સમયે સમૃદ્ધ અને શક્તિનું કેન્દ્ર હતું. આજે પણ આ ધામ શ્રદ્ધાળુઓ માટે પવિત્ર ધામ માનવામાં આવે છે. પરંતુ એવું શું થયું કે દ્વારકા નગરી સમુદ્રમાં ડૂબી ગઈ? અહીં જાણીશું તેની પાછળ છુપાયેલ રહસ્યો વિશે.
કેમ વસાવવામાં આવી હતી દ્વારકા નગરી?
ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, શ્રીકૃષ્ણએ મથુરામાં કંસનો વધ કરી દીધો હતો, પરંતુ કંસના સસરા જરાસંઘે ઘણી વખત આક્રમણ કર્યું. વારંવાર હુમલાઓથી બચવા માટે શ્રીકૃષ્ણએ પોતાની પ્રજાને પશ્ચિમ તરફ લઈ જવાનો નિર્ણય લીધો. તેમણે સમુદ્રથી ભૂમિ પ્રાપ્ત કરીને એક ભવ્ય નગરી વસાવી હતી, જેને દ્વારકા નામ આપવામાં આવ્યું.
જળમાર્ગથી આવવું જ હતું સંભવ
દ્વારકાનું નિર્માણ દેવ શિલ્પી વિશ્વકર્માએ કર્યું હતું. આ નગર સોના-ચાંદીથી નિર્મિત મહેલો અને મજબૂત કિલ્લાઓથી ઘેરાયેલું હતું. દ્વારકા સુધી પહોંચવા માટે જળમાર્ગથી જ આવવું સંભવ હતું, જેનાથી આ નગર સુરક્ષિત રહેતું હતું.
દ્વારકા નગરીની સમુદ્રમાં સમાઈ જવાની કથાઓ
– ગાંધારીનો શ્રાપ: મહાભારત યુદ્ધમાં પોતાના 100 પુત્રો ગુમાવી દીધા બાદ ગાંધારીએ શ્રીકૃષ્ણને શ્રાપ આપ્યો હતો કે તેમના વંશનો પણ વિનાશ થઈ જશે. જેના પરિણામે યદુવંશીઓ અંદરોઅંદર લડી મર્યા હતા.
– શ્રીકૃષ્ણનો દેહ ત્યાગ: યદુવંશ નષ્ટ થયા બાદ શ્રીકૃષ્ણએ પણ વનમાં જઈને ધ્યાન લગાવ્યું. આ દરમિયાન શિકારી જરાએ ભૂલથી તેમને તીર મારી દીધું, જેનાથી તેમણે દેહ ત્યાગી દીધો.
પોસ્ટ ઓફિસની યોજના: વાર્ષિક રૂ. 399 રોકાણ પર મળશે રૂ. 10 લાખ સુધીનો લાભ, જાણો કેવી રીતે?
– સમુદ્રએ લઈ લીધી પોતાની ભૂમિ: શ્રીકૃષ્ણના સ્વર્ગ ગમન બાદ સમુદ્રએ આ ભૂમિ પરત લઈ લીધી હતી, જેના પર દ્વારકા નગરી વસાવવામાં આવી હતી અને સમગ્ર નગરી જળમગ્ન થઈ ગઈ હતી.
દ્વારકાના અવશેષોની શોધ
સમુદ્રમાં ડૂબી ગયેલી દ્વારકા નગરીને લઈને વૈજ્ઞાનિકો અને પુરાતત્વવિદો લાંબા સમયથી શોધ કરી રહ્યા છે. સમુદ્રના ઊંડાણમાં 5000 વર્ષથી વધુ જૂના અવશેષો મળ્યા છે, જેમાં દીવાલો, થાંભલા અને શિલ્પ સામેલ હતા. કાર્બન ડેટિંગથી જાણવા મળ્યું કે આ અવશેષ 9000 વર્ષ જૂના હોઈ શકે છે. આ શોધ જણાવે છે કે દ્વારકા કોઈ કાલ્પનિક વાર્તા નથી, પરંતુ ઐતિહાસિક નગર હતું.
શું દ્વારકાની શોધ ફરીથી થઈ શકશે?
ભારત સરકાર અને પુરાતત્વ વિભાગ દ્વારકાના રહસ્યો ઉકેલવા માટે સતત પ્રયત્નોમાં લાગેલું છે. વૈજ્ઞાનિકોનું માનવું છે કે ભવિષ્યમાં વધુ ઊંડાણમાં શોધ કરવા પર દ્વારકાના વધુ પ્રમાણ સામે આવી શકે છે.
દ્વારકા માત્ર એક નગરી નહીં, પરંતુ એક મહાન સભ્યતા અને સંસ્કૃતિનું પ્રતીક હતું. આધુનિક શોધ અને વૈજ્ઞાનિક પ્રમાણ એ વાતને સાબિત કરે છે કે આ નગર હકીકતમાં અસ્તિત્વમાં હતું અને કોઈ પ્રાકૃતિક આપદા કે સમુદ્રના વધતા જળસ્તરના કારણે ડૂબી ગયું હતું.
નોંધ: આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે – પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. અમારી વેબસાઈટ આની પુષ્ટિ કરતું નથી. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.
