IVF (ઇન વિટ્રો ફર્ટિલાઇઝેશન) એ એક તબીબી પ્રક્રિયા છે જેમાં લેબમાં સ્ત્રીના ઇંડા અને પુરુષના શુક્રાણુને મિશ્રિત કરીને ગર્ભ તૈયાર કરવામાં આવે છે અને પછી તેને સ્ત્રીના ગર્ભાશયમાં રોપવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયા એવા યુગલો માટે કરવામાં આવે છે જે કુદરતી રીતે ગર્ભ ધારણ કરવામાં અસમર્થ હોય છે.
IVF પ્રક્રિયા
ઓવમ ઉત્પાદન: પ્રથમ, સ્ત્રીને ઓવ્યુલેશન ઉત્તેજક દવાઓ આપવામાં આવે છે જેથી તે વધુ ઇંડા ઉત્પન્ન કરી શકે. આ પ્રક્રિયા સામાન્ય રીતે 10-12 દિવસ સુધી ચાલે છે. આ સમય દરમિયાન, મહિલાના રક્ત પરીક્ષણ અને અલ્ટ્રાસાઉન્ડ કરવામાં આવે છે જેથી ઇંડાની સ્થિતિ જાણી શકાય.
ઇંડા સંગ્રહ: જ્યારે ઇંડા સંપૂર્ણ રીતે વિકસિત થાય છે, ત્યારે સ્ત્રીમાંથી ઇંડા લેવામાં આવે છે. આને ‘એગ એસ્પિરેશન’ કહે છે. આ પ્રક્રિયા સામાન્ય રીતે નાની સર્જરી તરીકે કરવામાં આવે છે અને એનેસ્થેસિયાની જરૂર પડે છે.
શુક્રાણુઓનો સંગ્રહ અને સંમિશ્રણ: શુક્રાણુ પુરૂષમાંથી એકત્ર કરવામાં આવે છે. પછી, લેબમાં ઇંડા અને શુક્રાણુને એકસાથે મિશ્ર કરીને ગર્ભ બનાવવામાં આવે છે. જો પુરૂષમાં શુક્રાણુઓની સંખ્યા ઓછી હોય, તો ‘ICSI’ ટેકનિકનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે, જેમાં શુક્રાણુને સીધા ઇંડામાં ઇન્જેક્ટ કરવામાં આવે છે.
ગર્ભનો વિકાસ: ઇંડા અને શુક્રાણુના મિશ્રણ પછી ગર્ભનો વિકાસ થાય છે. ગર્ભ યોગ્ય રીતે વિકાસ કરી રહ્યો છે તેની ખાતરી કરવા માટે પ્રયોગશાળામાં તેનું નિરીક્ષણ કરવામાં આવે છે. આ સમયગાળા દરમિયાન, ગર્ભની વૃદ્ધિ 3 થી 5 દિવસ સુધી જોવા મળે છે.
ગર્ભાશયમાં ગર્ભનું પ્રત્યારોપણ: જ્યારે ગર્ભ સારી રીતે વિકસિત થાય છે, ત્યારે તેને સ્ત્રીના ગર્ભાશયમાં દાખલ કરવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયા સામાન્ય રીતે ખૂબ જ હળવી અને પીડારહિત હોય છે. આ પ્રક્રિયા પછી, સ્ત્રીને થોડા અઠવાડિયા માટે આરામ કરવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.
પોસ્ટ ઓફિસની યોજના: વાર્ષિક રૂ. 399 રોકાણ પર મળશે રૂ. 10 લાખ સુધીનો લાભ, જાણો કેવી રીતે?
ગર્ભાવસ્થા પરિક્ષણ: લગભગ 2 અઠવાડિયા પછી, સ્ત્રીની ગર્ભાવસ્થા માટે પરીક્ષણ કરવામાં આવે છે. જો ટેસ્ટ પોઝિટિવ આવે તો મહિલાને ગર્ભવતી ગણવામાં આવે છે.
IVF સમય
IVF પ્રક્રિયાને પૂર્ણ થવામાં લગભગ 6 અઠવાડિયા લાગે છે, જેમાં ઈંડાનો સંગ્રહ, ગર્ભનો વિકાસ અને ગર્ભાશયમાં ઈમ્પ્લાન્ટેશનનો સમાવેશ થાય છે.
આ પછી, મહિલાની ગર્ભાવસ્થા પરિક્ષણ લેવામાં આવે છે. જોકે IVF નો સફળતા દર સામાન્ય રીતે 30-40% હોય છે, તે યુગલ-દંપતીમાં બદલાઈ શકે છે.
IVF ખર્ચ
IVF ની કિંમત હોસ્પિટલ, શહેર અને સારવારની જટિલતા પર આધારિત છે. સામાન્ય રીતે ભારતમાં IVF ની કિંમત 1.5 લાખ રૂપિયાથી 2 લાખ રૂપિયા સુધીની હોય છે. આ ખર્ચ સારવાર, દવાઓ, પરીક્ષણો અને હોસ્પિટલના ખર્ચને આવરી લે છે. જો એક પ્રયાસમાં પ્રેગ્નન્સી ન થાય તો બીજી વખત પણ સારવારનો ખર્ચ ચૂકવવો પડે છે, જે 2 લાખથી 5 લાખ રૂપિયાની વચ્ચે હોઈ શકે છે.
અસ્વીકરણ:
આ લેખમાં આપવામાં આવેલી માહિતી માત્ર શૈક્ષણિક અને સામાન્ય માહિતીના હેતુ માટે છે. તે કોઈપણ પ્રકારની તબીબી સલાહ, નિદાન અથવા સારવારનો વિકલ્પ નથી. તમારી વ્યક્તિગત સ્વાસ્થ્ય સ્થિતિ અને જરૂરિયાતો અલગ-અલગ હોઈ શકે છે, તેથી કોઈપણ નિર્ણય લેતા પહેલા નિષ્ણાતની સલાહ લેવી મહત્વપૂર્ણ છે.
