પાર્કિન્સન રોગ અથવા પીડીમાં, શરીરમાં કંપન આવે છે. દર્દીના હાથ અને પગ ધ્રૂજવા લાગે છે. સમગ્ર વિશ્વમાં પાર્કિન્સન્સના દર્દીઓની સંખ્યા 60 લાખથી વધુ છે, એકલા અમેરિકામાં આ રોગથી પીડિત લોકોની સંખ્યા લગભગ 10 લાખ છે.
સામાન્ય રીતે આ રોગ 50 વર્ષની ઉંમર પછી થાય છે. વૃદ્ધાવસ્થામાં પણ હાથ-પગ ધ્રુજવા લાગે છે, પરંતુ સામાન્ય વ્યક્તિ માટે તે જાણવું મુશ્કેલ છે કે તે પાર્કિન્સન્સ છે કે ઉંમરની અસર. જો પાર્કિન્સન્સ હોય તો શરીરની પ્રવૃત્તિ ઘટી જાય છે અને મગજ યોગ્ય રીતે કામ કરતું નથી.
મગજના ઊંડા મધ્ય ભાગમાં સ્થિત કોષોને નુકસાન થવાથી આ રોગ થાય છે. બેસલ ગેન્ગ્લિયા (બેઝલ ગેન્ગ્લિયા રોગ), મગજનો એક ખાસ ભાગ, સ્ટ્રાઇટોનિગ્રલ નામના કોષો ધરાવે છે.
સબસ્ટેન્શિયા નિગ્રાના ન્યુરોન કોષોને નુકસાન થવાને કારણે, તેમની સંખ્યા ઘટવા લાગે છે. કદ નાનું બને છે. સ્ટ્રાઇટમ અને સબસ્ટેન્શિયા નિગ્રા નામના વિસ્તારોમાં સ્થિત આ ચેતાકોષો દ્વારા સ્ત્રાવ થતા રાસાયણિક પદાર્થો (ન્યુરોટ્રાન્સમીટર) નું પરસ્પર સંતુલન ખલેલ પહોંચે છે. જેના કારણે શરીરનું સંતુલન પણ બગડે છે.
કેટલાક સંશોધનોના આધારે એવું કહી શકાય કે આ રોગ વારસાગત પણ હોઈ શકે છે. આ રોગનો ઈલાજ કરી શકે તેવી દવાઓ હજુ ઉપલબ્ધ નથી, પરંતુ દવાઓ વડે તેને અટકાવવું શક્ય છે. આ રોગ માટે, ડીપ બ્રેઈન સ્ટીમ્યુલેશન સર્જરી (AIIMS, India) હવે AIIMSમાં થવા લાગી છે.
પાર્કિન્સન રોગના લક્ષણો:
પાર્કિન્સન રોગમાં, આખું શરીર, ખાસ કરીને હાથ અને પગ, ઝડપથી ધ્રૂજવા લાગે છે. ક્યારેક ધ્રુજારી દૂર થઈ જાય છે, પરંતુ જ્યારે પણ દર્દી લખવા કે કોઈ કામ કરવા બેસે છે ત્યારે હાથ ફરી ધ્રૂજવા લાગે છે. ખાવામાં પણ તકલીફ પડે છે.
ક્યારેક દર્દીના જડબા, જીભ અને આંખો પણ ધ્રૂજવા લાગે છે. આમાં શારીરિક સંતુલન ખોરવાય છે. ચાલવામાં તકલીફ પડે છે. દર્દી સીધા ઊભા રહેવા માટે અસમર્થ છે. હાથમાં કપ કે ગ્લાસ પકડવામાં અસમર્થ.
બરાબર બોલી શકતો નથી, હડકંપ મચી જાય છે. ચહેરાના હાવભાવ રદબાતલ બની જાય છે. જો તમે બેઠા હોવ તો ઉઠવામાં તકલીફ પડે છે. ચાલતી વખતે હાથની કોઈ દૃશ્યમાન હિલચાલ નથી, તેઓ સ્થિર રહે છે.
પોસ્ટ ઓફિસની યોજના: વાર્ષિક રૂ. 399 રોકાણ પર મળશે રૂ. 10 લાખ સુધીનો લાભ, જાણો કેવી રીતે?
જ્યારે આ રોગ વધે છે ત્યારે ઊંઘમાં તકલીફ થાય છે, વજન ઘટવા લાગે છે, શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થાય છે, કબજિયાત, વચ્ચે-વચ્ચે પેશાબ થવો, ચક્કર આવવું, આંખો સામે અંધકાર અને શારીરિક સંબંંધોનો અભાવ વગેરે. વધુમાં, સ્નાયુઓમાં તણાવ અને જડતા અને હાથ અને પગમાં જડતા આવી સ્થિતિમાં, યોગ્ય ડૉક્ટરની સલાહ લેવી જરૂરી છે.
પાર્કિન્સન રોગના કારણો:
વધુ પડતી વિચારસરણી, નકારાત્મક વિચાર અને માનસિક તણાવ આના મુખ્ય કારણો છે. મગજની ઈજા, ઊંઘની ગોળીઓનો વધુ પડતો ઉપયોગ, માદક દ્રવ્યો અને તાણ વિરોધી દવાઓ, વિટામિન ઈની ઉણપ, વધુ પડતું ધૂમ્રપાન, તમાકુ, આલ્કોહોલ અને ફાસ્ટ ફૂડનું સેવન કરવાથી પણ પાર્કિન્સન્સ થઈ શકે છે. પ્રદુષણ પણ આનું એક કારણ છે. મગજ તરફ જતી રક્તવાહિનીઓમાં અવરોધ અને મેંગેનીઝનું ઝેરીપણું પણ આનું એક કારણ છે.
પાર્કિન્સન રોગ માટે ઘરેલું ઉપચાર:
- લીંબુનો રસ પાણીમાં ભેળવીને નિયમિત 4-5 દિવસ સુધી પીવો. આમાં નારિયેળ પાણી પણ ખૂબ જ ફાયદાકારક છે.
જો તમે નિયમિત રીતે દસ દિવસ સુધી રાંધેલો ખોરાક ખાઓ અને ફળો અને શાકભાજીનો રસ પીઓ તો આ રોગ થોડા દિવસોમાં જ દૂર થઈ જાય છે. - પાર્કિન્સન રોગમાં સોયાબીનને દૂધમાં ભેળવીને પી શકાય છે. તલની સાથે દૂધ અને બકરીના દૂધનું સેવન કરવાથી આ રોગમાંથી ઘણી રાહત મળે છે.
- લીલા પાંદડાવાળા શાકભાજીનું સલાડ ખાઓ.
- વિટામીન E ધરાવતા ખોરાકનું વધુ સેવન કરો.
- દરરોજ થોડી હળવી કસરત કરો.
- તમારા વિચારો સકારાત્મક રાખો અને ખુશ રહો.
- સૂર્યપ્રકાશનું સેવન કરો જેથી તમને વિટામિન ડી મળી શકે.
ત્યાગ:
પાર્કિન્સનના દર્દીએ કોફી, ચા, નશો, મીઠું, ખાંડ અને તૈયાર ખોરાક ટાળવો જોઈએ. જો કે, નિષ્ણાતોના મતે, કોફી પીનારાઓમાં આ રોગ થવાનું જોખમ 14 ટકા ઓછું થઈ જાય છે. પરંતુ બીમારીના કિસ્સામાં, વ્યક્તિએ કોફી ટાળવી જોઈએ.
અસ્વીકરણ:
આ લેખમાં આપવામાં આવેલી માહિતી માત્ર શૈક્ષણિક અને સામાન્ય માહિતીના હેતુ માટે છે. તે કોઈપણ પ્રકારની તબીબી સલાહ, નિદાન અથવા સારવારનો વિકલ્પ નથી. તમારી વ્યક્તિગત સ્વાસ્થ્ય સ્થિતિ અને જરૂરિયાતો અલગ-અલગ હોઈ શકે છે, તેથી કોઈપણ નિર્ણય લેતા પહેલા નિષ્ણાતની સલાહ લેવી મહત્વપૂર્ણ છે.
