આજકાલ ઊંઘમાં અચાનક મૃત્યુ થવાની ઘટનાઓ સામાન્ય બની રહી છે. સંપૂર્ણપણે સ્વસ્થ દેખાતી વ્યક્તિ રાત્રે સૂઈ જાય છે અને ફરી ક્યારેય જાગતી નથી. આવું કેમ થાય છે? આ પાછળ ઘણા કારણો હોઈ શકે છે.
આ કારણોમાંનું એક ક્રોનિક હાર્ટ ફેલ્યોર છે, જેને લોકો ઘણીવાર અવગણે છે. આ એક ગંભીર હૃદય રોગ છે જે ધીમે ધીમે વિકસે છે. આ ગંભીર રોગના લક્ષણો સમજાય ત્યાં સુધીમાં, મામલો હાથમાંથી નીકળી ગયો હોય છે.
હૃદયનું કામ શરીરને ઓક્સિજન અને લોહી પહોંચાડવાનું છે. પરંતુ જ્યારે હૃદય નબળું પડી જાય છે અથવા કોઈ રોગ થાય છે, ત્યારે તેની પમ્પિંગ શક્તિ ઓછી થઈ જાય છે અને તે યોગ્ય રીતે તે કરી શકતું નથી.
જ્યારે હૃદય શરીરને તેની જરૂરિયાત મુજબ લોહી પહોંચાડવામાં અસમર્થ હોય છે, ત્યારે આ સ્થિતિને ક્રોનિક હાર્ટ ફેલ્યોર કહેવામાં આવે છે.
જો આ લક્ષણો દેખાય તો સાવચેત રહો
ઘણીવાર ક્રોનિક હાર્ટ ફેલ્યોરની શરૂઆતમાં કોઈ ખાસ લક્ષણો જોવા મળતા નથી. પરંતુ જેમ જેમ હૃદયની શક્તિ ઓછી થવા લાગે છે, તેમ શરીર તેના સંકેતો આપવાનું શરૂ કરે છે.
દર્દીને ખૂબ જ ઝડપથી થાક લાગવા લાગે છે. પગ, ઘૂંટી અને અંગૂઠામાં સોજો આવવા લાગે છે. રાત્રે વારંવાર પેશાબ કરવાની સમસ્યા વધી શકે છે.
જ્યારે સ્થિતિ ગંભીર બને છે, ત્યારે શ્વાસ લેવામાં તકલીફ, છાતીમાં દબાણ અથવા ભારેપણું, શ્વાસ લેવામાં તકલીફ અને અનિયમિત ધબકારા થઈ શકે છે. જો આવા લક્ષણો દેખાય, તો વ્યક્તિએ બિલકુલ બેદરકાર ન રહેવું જોઈએ. તાત્કાલિક ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરવો જોઈએ.
શું આ રોગ પુરુષોમાં વધુ જોવા મળે છે?
ઘણીવાર લોકો માને છે કે આ રોગ ફક્ત પુરુષોમાં જ વધુ જોવા મળે છે, પરંતુ આ સંપૂર્ણપણે સાચું નથી. હૃદય આરોગ્ય નિષ્ણાતોના મતે, 45 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના પુરુષોને સ્ત્રીઓ કરતાં વધુ જોખમ હોય છે, પરંતુ 45 વર્ષની ઉંમર વટાવ્યા પછી, બંનેનું જોખમ લગભગ સમાન થઈ જાય છે. એટલે કે, વધતી ઉંમર સાથે, સ્ત્રીઓને પણ પુરુષો જેટલું જ જોખમ હોય છે.
આ રોગના 4 તબક્કા છે
ક્રોનિક હાર્ટ ફેલ્યોરને ચાર તબક્કામાં વહેંચવામાં આવે છે, ચાલો જાણીએ
ટાઇપ 1 આ રોગની શરૂઆત છે, જેને દવાઓ અને જરૂરી સાવચેતીઓથી નિયંત્રિત કરી શકાય છે.
ટાઇપ 2 અને 3 માં, સ્થિતિ થોડી વધુ ખરાબ થાય છે. આ કિસ્સામાં, દવાઓની સાથે સર્જરીની પણ જરૂર પડી શકે છે.
પ્રકાર 4 આ રોગનો સૌથી ગંભીર તબક્કો છે, જેમાં હૃદયની શક્તિ લગભગ 85-90% સુધી ખતમ થઈ જાય છે. આવી સ્થિતિમાં, હૃદય પ્રત્યારોપણ એકમાત્ર વિકલ્પ બાકી રહે છે.
પોસ્ટ ઓફિસની યોજના: વાર્ષિક રૂ. 399 રોકાણ પર મળશે રૂ. 10 લાખ સુધીનો લાભ, જાણો કેવી રીતે?
જો આ રોગથી પીડિત દર્દીનું હૃદય 50% નબળું પડી ગયું હોય, તો સમયસર સારવાર સાથે સામાન્ય જીવન જીવી શકાય છે, પરંતુ જો નુકસાન 65% થી વધુ હોય તો સમસ્યા વધી શકે છે.
શું ટાળવું?
ક્રોનિક હાર્ટ ફેલ્યોરથી બચવા માટે, જીવનશૈલીમાં જરૂરી ફેરફારો કરવા જોઈએ. સૌ પ્રથમ, બ્લડ પ્રેશરને નિયંત્રણમાં રાખો, કારણ કે બ્લડ પ્રેશર વધવાને કારણે, હૃદયને લોહી પંપ કરવા માટે વધુ મહેનત કરવી પડે છે.
દિવસમાં બે લિટરથી વધુ પ્રવાહીનું સેવન ન કરો, કારણ કે તે લોહીનું પ્રમાણ વધારે છે અને હૃદય પર દબાણ લાવે છે. વધુ પડતું મીઠું ન ખાઓ, સ્વસ્થ આહાર લો અને ધૂમ્રપાન અને દારૂથી દૂર રહો. આ સાથે, સમયાંતરે આરોગ્ય તપાસ કરાવતા રહો.
અસ્વીકરણ:
આ લેખમાં આપવામાં આવેલી માહિતી માત્ર શૈક્ષણિક અને સામાન્ય માહિતીના હેતુ માટે છે. તે કોઈપણ પ્રકારની તબીબી સલાહ, નિદાન અથવા સારવારનો વિકલ્પ નથી. તમારી વ્યક્તિગત સ્વાસ્થ્ય સ્થિતિ અને જરૂરિયાતો અલગ-અલગ હોઈ શકે છે, તેથી કોઈપણ નિર્ણય લેતા પહેલા નિષ્ણાતની સલાહ લેવી મહત્વપૂર્ણ છે.
