ઈન્દોરનો એક કિસ્સો આ દિવસોમાં ખૂબ જ લોકપ્રિય થઈ રહ્યો છે, જેમાં વિદિશાના મગધામ રિસોર્ટમાં લગ્ન દરમિયાન ડાન્સ કરતી વખતે એક છોકરી અચાનક તેના ચહેરા પર પડી ગઈ. જ્યારે તેને હોસ્પિટલ લઈ જવામાં આવ્યો ત્યારે ડોક્ટરોએ તેને મૃત જાહેર કર્યો હતો.
પરિણીતા જૈન નામની આ યુવતીની ઉંમર માત્ર 23 વર્ષની હતી. તે ઈન્દોરની રહેવાસી હતી અને તેની પિતરાઈ બહેનના લગ્નમાં હાજરી આપવા આવી હતી. આ બાબતએ સોશિયલ મીડિયા પર પણ ઘણું ધ્યાન ખેંચ્યું છે અને ફરી એકવાર આપણા સમાજમાં સવાલ ઉઠી રહ્યો છે કે શું યુવાનોને પણ હાર્ટ એટેક આવી શકે છે.
આ યુવાનો સાથે થાય છે
નાની ઉંમરે હાર્ટ એટેક આવવાનું કારણ શું છે તે જાણવા માટે અમે એપોલો હોસ્પિટલના પ્રખ્યાત કાર્ડિયોલોજિસ્ટ ડૉ. મુકેશ ગોયલ સાથે વાત કરી તો તેમણે જણાવ્યું કે મોટી ઉંમરના લોકોને હાર્ટ એટેક આવે છે અને નાની ઉંમરના લોકોને કાર્ડિયાક અરેસ્ટ આવે છે. લોકોએ પહેલા આ બંને વચ્ચેનો તફાવત સમજવો જોઈએ.
આ વૃદ્ધોમાં થાય છે
તેમણે કહ્યું કે હૃદયની ધમનીઓના છિદ્રોમાં જ્યારે કોલેસ્ટ્રોલ અને કેલ્શિયમ જમા થાય છે ત્યારે હાર્ટ એટેક આવે છે. આ શરૂઆતમાં સ્પષ્ટ હોય છે પરંતુ વધતી ઉંમર સાથે તેઓ એકઠા થાય છે. આ હોવા છતાં, લોહીનો પ્રવાહ ચાલુ રહે છે.
બસ એટલું જ થાય છે કે ચાલતી વખતે વ્યક્તિને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થવા લાગે છે, જે થોડો સમય આરામ કર્યા પછી ઠીક થઈ જાય છે. પરંતુ જ્યારે લોહી ગંઠાઈ જાય છે અને હૃદયના વિસ્તારમાં રક્ત પુરવઠો સંપૂર્ણપણે બંધ થઈ જાય છે, ત્યારે તે વિસ્તારના સ્નાયુઓ મૃત્યુ પામે છે.
તે વિસ્તારમાં હૃદયના સ્નાયુઓના સતત મૃત્યુને કારણે, હૃદયને રક્ત પુરવઠો સંપૂર્ણપણે બંધ થઈ જાય છે અને જો તે 20 થી 30 મિનિટમાં પુનઃસ્થાપિત ન થાય તો વ્યક્તિ મૃત્યુ પામે છે. આને હાર્ટ એટેક કહેવાય છે. સામાન્ય રીતે તે 40 વર્ષથી વધુ ઉંમરના લોકોમાં જોવા મળે છે.
અચાનક મૃત્યુ એટલે કે કાર્ડિયાક અરેસ્ટ
ડૉ. મુકેશ ગોયલે જણાવ્યું કે કાર્ડિયાક અરેસ્ટ એટલે અચાનક મૃત્યુ, જ્યારે હૃદયના ધબકારા અચાનક બંધ થઈ જાય અને વ્યક્તિ પડી જાય ત્યારે તેનું મૃત્યુ થાય છે.
કાર્ડિયાક અરેસ્ટ સામાન્ય રીતે 20 થી 25 વર્ષની વયના લોકોમાં જોવા મળે છે. તે યુવાન લોકોમાં વધુ જોવા મળે છે અને તેનું મુખ્ય કારણ કેટલાક જન્મજાત હૃદય રોગ છે, એટલે કે જન્મજાત હૃદયની ખામી. જો કે આજની જીવનશૈલી પણ એક કારણ બની રહી છે.
પોસ્ટ ઓફિસની યોજના: વાર્ષિક રૂ. 399 રોકાણ પર મળશે રૂ. 10 લાખ સુધીનો લાભ, જાણો કેવી રીતે?
ઈન્દોરના મામલામાં 23 વર્ષની છોકરી સાથે પણ આવું જ થયું. જ્યારે કોઈ વ્યક્તિને જન્મજાત હૃદય રોગ હોય અને તેની સમયસર સારવાર ન કરવામાં આવે અથવા તેને યોગ્ય કાળજી ન મળે, ત્યારે કાર્ડિયાક અરેસ્ટ થઈ શકે છે. કાર્ડિયાક અરેસ્ટ એટલે હૃદયના ધબકારા અચાનક બંધ થઈ જવું.
આ ટેસ્ટથી ખબર પડશે કે હૃદય ફિટ છે કે નહીં
તે વધુમાં જણાવે છે કે લોકોને તેમના હૃદયની તપાસ માટે વિવિધ પરીક્ષણો કરાવવાની જરૂર નથી. માત્ર કેટલાક મોટા ટેસ્ટ કરાવવાથી જ ખબર પડશે કે તેનું હૃદય કેટલું મજબૂત છે. આ માટે સૌથી પહેલા લિપિડ પ્રોફાઈલ કરાવવી જોઈએ, જે ખરાબ કોલેસ્ટ્રોલને માપે છે. તેનું મૂલ્ય 100 થી નીચે હોવું જોઈએ.
આ ટેસ્ટ પણ કરાવો
બીજી ટેસ્ટ HDLની છે, જે સારા કોલેસ્ટ્રોલને માપે છે. તેનું મૂલ્ય 40 ની અંદર હોવું જોઈએ. ત્રીજી ટેસ્ટ ટ્રાઇગ્લિસરાઈડ ટેસ્ટ છે, જેનું મૂલ્ય 150થી નીચે હોવું જોઈએ.
આ પછી, બ્લડ સુગર અને બ્લડ પ્રેશર પણ તપાસવું જરૂરી છે, જેને નિયંત્રણમાં રાખવું જોઈએ. આ ટેસ્ટ કરાવવાથી જ જાણી શકાશે કે હૃદય કેટલું મજબૂત અને ફિટ છે.
અસ્વીકરણ:
આ લેખમાં આપવામાં આવેલી માહિતી માત્ર શૈક્ષણિક અને સામાન્ય માહિતીના હેતુ માટે છે. તે કોઈપણ પ્રકારની તબીબી સલાહ, નિદાન અથવા સારવારનો વિકલ્પ નથી. તમારી વ્યક્તિગત સ્વાસ્થ્ય સ્થિતિ અને જરૂરિયાતો અલગ-અલગ હોઈ શકે છે, તેથી કોઈપણ નિર્ણય લેતા પહેલા નિષ્ણાતની સલાહ લેવી મહત્વપૂર્ણ છે.
