હિન્દુ ધર્મમાં, ભગવાન રામને શ્રી હરિ એટલે કે વિષ્ણુજીના અવતાર તરીકે પૂજવામાં આવે છે. ભગવાન રામના જન્મની વાર્તા બધા જાણે છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે ભગવાન રામનું મૃત્યુ કેવી રીતે થયું?
પદ્મ પુરાણમાં ભગવાન રામના મૃત્યુનો ઉલ્લેખ છે. તો ચાલો જાણીએ ભગવાન રામના મૃત્યુ સાથે જોડાયેલી વાર્તાઓ વિશે.
પહેલી વાર્તા
પદ્મ પુરાણ અનુસાર, લંકાથી પાછા ફર્યા પછી, શ્રી રામે લગભગ અગિયાર હજાર વર્ષ સુધી અયોધ્યાનું સિંહાસન સંભાળ્યું. ઉપરાંત, શ્રી રામે તેમના ભાઈઓ અને તેમના પુત્રોને અયોધ્યાના ઘણા ભાગોના રાજા બનાવ્યા.
આ સમય દરમિયાન, માતા સીતા પૃથ્વીમાં વિલીન થઈ ગયા હતા, ત્યારબાદ લવ-કુશે તેમના પિતા શ્રી રામની જેમ અયોધ્યાની સંભાળ રાખી હતી. માતા સીતા ગયા પછી, શ્રી રામનો વૈકુંઠ જવાનો સમય પણ આવી ગયો હતો.
શ્રી રામને મળવા માટે એક સંત પહોંચ્યા
એક દિવસ એક ઋષિ શ્રી રામને મળવા આવ્યા. તેમણે એકલા શ્રી રામને મળવા વિનંતી કરવા લાગ્યા. ઋષિએ શ્રી રામને કહ્યું કે અમારી વાતચીત દરમિયાન કોઈએ રૂમમાં પ્રવેશ ન કરવો જોઈએ.
ત્યારબાદ શ્રી રામે લક્ષ્મણજીને ઓરડાના પ્રવેશદ્વાર પર ઊભા રહેવા દીધા અને કહ્યું કે વાતચીત દરમિયાન જો કોઈ રૂમમાં પ્રવેશ કરશે તો તેને મૃત્યુદંડ આપવામાં આવશે. જોકે, રામાયણના ઘણા ભાગોમાં એવું પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે શ્રી રામને કોઈ ઋષિ નહીં પણ કાલદેવતા મળ્યા હતા.
સંતે શ્રી રામને યાદ અપાવ્યું કે હવે પૃથ્વી પરના તેમના બધા કર્તવ્ય પૂર્ણ થઈ ગયા છે અને તેમના માટે વૈકુંઠ ધામ જવાનો સમય આવી ગયો છે. જ્યારે લક્ષ્મણજી ઓરડાના દરવાજાની રક્ષા કરી રહ્યા હતા, ત્યારે ઋષિ દુર્વાસા પ્રવેશ્યા અને કહ્યું કે તેઓ શ્રી રામને મળવા માંગે છે.
પરંતુ, લક્ષ્મણજીએ ઋષિ દુર્વાસાને ત્યાં રોક્યા અને કહ્યું કે કોઈને પણ રૂમમાં પ્રવેશવાની મંજૂરી નથી. આ સાંભળીને ઋષિ ગુસ્સે થયા અને તેમણે લક્ષ્મણજીને કહ્યું કે આવી હિંમત માટે તેઓ આખા અયોધ્યાને શાપ પણ આપી શકે છે.
દુર્વાસા ઋષિનો શ્રાપ સાંભળીને લક્ષ્મણજી મૂંઝવણમાં મુકાઈ ગયા. ત્યારબાદ લક્ષ્મણજીએ નિષ્કર્ષ કાઢ્યો કે તેઓ શ્રી રામ અને લોકોના કલ્યાણ માટે પોતાનું બલિદાન આપશે. પરંતુ, ટૂંક સમયમાં જ લક્ષ્મણજીને ખ્યાલ આવી ગયો કે તેમનો જવાનો સમય આવી ગયો છે અને અંતે લક્ષ્મણજીએ સરયુ નદીમાં જલ સમાધિ લીધી.
આ રીતે શ્રી રામનું મૃત્યુ થયું
જ્યારે શ્રી રામને લક્ષ્મણજીના મૃત્યુના સમાચાર મળ્યા, ત્યારે તેમણે પણ પોતાનું જીવન સમાપ્ત કરવાનો નિર્ણય લીધો. ત્યારબાદ શ્રી રામે પોતાની બધી જવાબદારીઓ તેમના પુત્રોને સોંપી દીધી અને સરયુ નદીમાં જઈને જલ સમાધિ લીધી. પૌરાણિક માન્યતાઓ અનુસાર, સમાધિ લીધા પછી, શ્રી રામ પણ વૈકુંઠ ધામ ગયા.
બીજી વાર્તા
જ્યારે શ્રી રામને ખબર પડી કે તેમના મૃત્યુનો સમય આવી ગયો છે, ત્યારે તેઓ સમજી ગયા કે જન્મ લેનારાઓનું મૃત્યુ પણ નિશ્ચિત છે, આને જીવન ચક્ર કહેવામાં આવે છે. ત્યારબાદ મૃત્યુના દેવતા યમ શ્રી રામને મળવા આવ્યા પરંતુ યમ દેવતા અયોધ્યામાં પ્રવેશ કરી શક્યા નહીં કારણ કે તેઓ હનુમાનજીથી ખૂબ ડરતા હતા.
શ્રી રામ સમજી ગયા કે યમને અહીં લાવવા માટે હનુમાનજીનું ધ્યાન ભટકાવવું ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. તેથી, હનુમાનજીનું ધ્યાન ભટકાવવા માટે, શ્રી રામે મહેલમાં એક નાની તિરાડમાં પોતાની વીંટી મૂકી.
હનુમાનજી તેને લાવવા માટે તે તિરાડમાં પ્રવેશ્યા. પરંતુ, તે તિરાડમાં પ્રવેશ્યા પછી, હનુમાનજીને ખબર પડી કે તે કોઈ સામાન્ય તિરાડ નથી, પરંતુ નાગ લોકનો દરવાજો છે.
પોસ્ટ ઓફિસની યોજના: વાર્ષિક રૂ. 399 રોકાણ પર મળશે રૂ. 10 લાખ સુધીનો લાભ, જાણો કેવી રીતે?
ત્યાં જઈને, હનુમાનજી નાગ લોકના રાજા વાસુકીને મળ્યા અને તેમને તેમના ખાસ કાર્ય વિશે જણાવ્યું. ત્યારબાદ વાસુકી હનુમાનજીને નાગ લોકની મધ્યમાં લઈ ગયા, જ્યાં પહેલાથી જ ઘણી વીંટીઓનો ઢગલો હતો. વાસુકીએ હનુમાનજીને કહ્યું કે, ‘અહીં તમને શ્રી રામની વીંટી મળશે.
હનુમાનજી વિચારવા લાગ્યા કે આ તિરાડમાં તેમને શ્રી રામની વીંટી કેવી રીતે મળશે. પરંતુ, હનુમાનજીએ જે પહેલી વીંટી ઉપાડી તે શ્રી રામની વીંટી હતી. પરંતુ આશ્ચર્યજનક વાત એ હતી કે ત્યાંની બધી વીંટીઓ શ્રી રામની હતી.
વાસુકીએ હનુમાનને જીવન ચક્રના સત્યથી વાકેફ કરાવ્યા
પછી વાસુકીએ હસીને હનુમાનને કહ્યું, ‘આપણે જે દુનિયામાં રહીએ છીએ તે જીવન અને મૃત્યુના ચક્રમાંથી પસાર થાય છે. આ જીવન ચક્રને કલ્પ કહેવામાં આવે છે. દરેક કલ્પમાં ચાર યુગ અને ચાર ભાગ હોય છે. આ કલ્પના બીજા ભાગને ત્રેતાયુગ કહેવામાં આવે છે અને તે દરમિયાન શ્રી રામનો જન્મ અયોધ્યામાં થયો હતો.
દરેક યુગમાં, એક દિવસ શ્રી રામ પોતાની વીંટી નાગ લોકમાં પડેલી તિરાડમાં ફેંકી દે છે. તમે દર વખતે તેને લેવા આવો છો અને તે જ સમયે શ્રી રામ પૃથ્વી પર પોતાનો જીવ આપી દે છે. આ ઘટના હજારો યુગોથી બની રહી છે અને આ બધી વીંટીઓ તે દ્રશ્ય દર્શાવે છે. જેમ જેમ વીંટીઓ પડી જાય છે તેમ તેમ ઢગલો વધતો જાય છે.’
આ પછી જ હનુમાનજીને સમજાયું કે તેમનું નાગ લોકમાં આવવું અને વીંટી શોધવી એ કોઈ સંયોગ નહોતો, પરંતુ શ્રી રામે તેમને મૃત્યુના વાસ્તવિક સત્યથી વાકેફ કર્યા હતા. આ પૃથ્વી પર જે કોઈ જન્મે છે તે ચોક્કસપણે એક દિવસ મૃત્યુ પામે છે. પરંતુ, દરેક વખતની જેમ, વિશ્વના પુનર્જન્મ સાથે, શ્રી રામનો પણ પુનર્જન્મ થશે.
નોંધ: આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે – પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. અમારી વેબસાઈટ આની પુષ્ટિ કરતું નથી. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.
