EPF એટલે કર્મચારી ભવિષ્ય નિધિ આ એક સરકારી યોજના છે, જેમાં કામ કરતા લોકો દર મહિને તેમના પગારનો એક નાનો ભાગ જમા કરે છે અને તેમની કંપની પણ એટલી જ રકમ જમા કરે છે. આ પૈસા ધીમે ધીમે ઉમેરવામાં આવે છે અને દર વર્ષે તેના પર વ્યાજ પણ મળે છે.
નિવૃત્તિ સમયે આ રકમ મોટી રકમમાં ફેરવાઈ જાય છે, જેનાથી તમે તમારા ખર્ચાઓ જાતે પૂરા કરી શકો છો. જો તમે અગાઉથી પૈસા બચાવો છો, તો પછીથી તમારું ટેન્શન ઓછું થશે. આ હેતુ માટે EPF યોજના બનાવવામાં આવી છે.
EPF માં પૈસા કેવી રીતે જમા થાય છે?
જ્યારે તમે કોઈ કંપનીમાં કામ કરો છો અને તમારો પગાર ફિક્સ હોય છે, ત્યારે દર મહિને તેમાંથી 12% EPF માટે કાપવામાં આવે છે. તમારી કંપની પણ 12% ફાળો આપે છે, પરંતુ તેનો એક ભાગ પેન્શન સ્કીમ (EPS) માં જાય છે અને બાકીનો EPF માં જાય છે.
ચાલો એક સરળ ઉદાહરણ દ્વારા સમજીએ
જો તમારો મૂળ પગાર અને DA મળીને ₹25,000 છે, તો દર મહિને EPF માટે તમારા પગારમાંથી ₹3,000 (12%) કાપવામાં આવે છે. તમારી કંપની પણ 12% ફાળો આપે છે, પરંતુ તેનો એક ભાગ પેન્શન યોજના (EPS) માં જાય છે.
આમાંથી કંપનીના ₹1,250 (₹15,000 ના 8.33%) EPS માં જાય છે અને બાકીના ₹1,750 EPF માં ઉમેરવામાં આવે છે. આ રીતે દર મહિને કુલ ₹4,750 (₹3,000 તમારા + ₹1,750 કંપનીના) EPF ખાતામાં જમા થાય છે. દર વર્ષે સરકાર દ્વારા આ રકમ પર વ્યાજ પણ ઉમેરવામાં આવે છે, જે તમારી બચતમાં વધુ વધારો કરે છે.
2024-25 માં કેટલું વ્યાજ મળી રહ્યું છે?
સરકાર દર વર્ષે EPF પર વ્યાજ નક્કી કરે છે. આ વખતે દર 8.25% રાખવામાં આવ્યો છે. આ વ્યાજ એપ્રિલ 2024 થી માર્ચ 2025 સુધી જમા કરાયેલા નાણાં પર મળશે.
જોકે વ્યાજની ગણતરી દર મહિને કરવામાં આવે છે, તે વર્ષના છેલ્લા દિવસે તમારા ખાતામાં ઉમેરવામાં આવે છે. જો આપણે દર મહિનાની વાત કરીએ, તો 8.25% ને 12 વડે ભાગીએ તો વ્યાજ લગભગ 0.688% થાય છે.
ઉદાહરણ: જો તમારા ખાતામાં એક મહિનામાં ₹9,500 જમા થાય છે, તો તેના પર મહિનાનું વ્યાજ કેટલું હશે
₹9,500×0.688% = ₹65.36
ટેક્સમાં રાહત મળશે
EPF નો એક મોટો ફાયદો એ છે કે તે કર બચાવવામાં પણ મદદ કરે છે. પરંતુ મર્યાદા પછી તેના પર કર લાદવામાં આવી શકે છે. જો કોઈ વ્યક્તિનું EPF યોગદાન એક વર્ષમાં ₹2.5 લાખથી વધુ હોય, તો વધારાના પૈસા પર મળતું વ્યાજ કરપાત્ર રહેશે. 2.5 લાખ રૂપિયા સુધીના યોગદાન પર મળતું વ્યાજ કરમુક્ત છે.
પોસ્ટ ઓફિસની યોજના: વાર્ષિક રૂ. 399 રોકાણ પર મળશે રૂ. 10 લાખ સુધીનો લાભ, જાણો કેવી રીતે?
જો તમે સતત 5 વર્ષ સુધી EPF માં પૈસા રોક્યા છે, તો પૈસા ઉપાડવા પર કોઈ ટેક્સ લાગશે નહીં. પરંતુ જો ખાતું નિષ્ક્રિય થઈ જાય, એટલે કે 3 વર્ષ સુધી તેમાં કોઈ પૈસા જમા ન થાય, તો તેના પર મળતું વ્યાજ કરપાત્ર રહેશે.
જો EPF માં કોઈ યોગદાન ન આપવામાં આવે તો શું થશે?
જો તમે નોકરી છોડી દો છો અને તમારા તરફથી EPF માં કોઈ યોગદાન આપવામાં ન આવે, તો તમારું ખાતું નિષ્ક્રિય થઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં ખાતું એક્ટિવ રહેશે પરંતુ વ્યાજ એકઠું થવાનું બંધ થઈ જશે. તેથી કાં તો ખાતું નવી નોકરીમાં ટ્રાન્સફર કરવાનો પ્રયાસ કરો અથવા તેને પાછું ખેંચી લો. બંને EPF માં 12% ફાળો આપે છે. કંપનીનું યોગદાન પેન્શન ફંડ અને તમારા EPF ખાતામાં જમા થાય છે. જેમાં 8.33% પેન્શન ફંડ અને 3.67% EPF છે.
જો તમે ઇચ્છો તો, તમે EPF માં 12% થી વધુ જમા કરાવી શકો છો, જેને વોલન્ટરી EPF કહેવામાં આવે છે. પરંતુ તે વધારાના પૈસા પર કોઈ કર મુક્તિ રહેશે નહીં. EPF એક વિશ્વસનીય યોજના છે જે તમારી નિવૃત્તિ સુરક્ષિત કરે છે. દર મહિને તમારા પગારમાંથી કાપવામાં આવતા નાના પૈસા પછીથી તમારી સૌથી મોટી મદદ બની જાય છે.
