પેન્શન વિભાગે સેન્ટ્રલ સિવિલ સર્વિસીસ (પેન્શન) નિયમો, 2021 માં એક મોટો સુધારો કર્યો છે. આમાં, પહેલી પત્ની જીવિત હોય તો બીજી પત્નીને ફેમિલી પેન્શન આપવામાં આવશે કે નહીં તે નક્કી કરવામાં આવ્યું છે. દરેક કેસના આધારે કાનૂની સલાહ લીધા પછી આ નિર્ણય લેવામાં આવશે.
- પેન્શન વિભાગે સેન્ટ્રલ સિવિલ સર્વિસીસ (પેન્શન) નિયમો, 2021 અપડેટ કર્યા છે
- આ સરકારી પેન્શનરનાં મૃત્યુ પછી પરિવારને મળતા પેન્શન સાથે સંબંધિત છે
- પેન્શન વિભાગે 10 ઓક્ટોબરે આ સંદર્ભમાં ઓફિસ મેમોરેન્ડમ (OM) જારી કર્યું છે
પેન્શન વિભાગે એક મહત્વપૂર્ણ અપડેટ બહાર પાડ્યું છે. આ અપડેટ સેન્ટ્રલ સિવિલ સર્વિસીસ (પેન્શન) નિયમો, 2021 સાથે સંબંધિત છે. તેમાં સરકારી પેન્શનરનાં પરિવારને તેમના મૃત્યુ પછી મળતા પેન્શનના નિયમોમાં ફેરફારનો ઉલ્લેખ છે.
આ ફેરફાર એવા કેસોને લગતો છે જ્યાં સરકારી કર્મચારીને એક કરતાં વધુ પત્નીઓ હોય. પેન્શન વિભાગે 10 ઓક્ટોબર, 2024 ના રોજ આ સંદર્ભમાં એક ઓફિસ મેમોરેન્ડમ (OM) જારી કર્યું છે.
વાસ્તવમાં, હિન્દુ લગ્ન અધિનિયમ, 1955 અનુસાર, પહેલી પત્ની જીવિત હોય ત્યારે બીજા લગ્ન કરવા ગેરકાયદેસર છે. આ CCS (પેન્શન) નિયમો, 2021 ના નિયમોની પણ વિરુદ્ધ છે.
આવી સ્થિતિમાં, પ્રશ્ન એ ઊભો થાય છે કે જો કોઈ સરકારી કર્મચારીને બે પત્નીઓ હોય અને તે મૃત્યુ પામે, તો કૌટુંબિક પેન્શન કોને અને કેવી રીતે મળશે?
ઓફિસ મેમોરેન્ડમ શું કહે છે?
આ સંદર્ભમાં, 10 ઓક્ટોબર, 2024 ના રોજ જારી કરાયેલ ઓફિસ મેમોરેન્ડમમાં જણાવાયું છે કે, ‘આ બાબત પર વિચાર કરવામાં આવ્યો છે. નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે કે આવા કેસોને CCS (પેન્શન) નિયમો, 2021 મુજબ જોવામાં આવશે.
પહેલા એ નક્કી કરવામાં આવશે કે બીજા લગ્ન કાયદેસર છે કે નહીં. આ માટે, દરેક કેસ માટે કાનૂની અભિપ્રાય લેવામાં આવશે. કૌટુંબિક પેન્શન કોને મળશે તે કાનૂની અભિપ્રાયના આધારે નક્કી કરવામાં આવશે.’
નોંધ કરો કે CCS (પેન્શન) નિયમો, 2021 ના નિયમ 50(6)(1) માં સ્પષ્ટપણે જણાવાયું છે કે ‘વિધવા’ અને ‘વિધુર’ નો અર્થ એ છે કે જે પતિ કે પત્ની કાયદેસર રીતે મૃત સરકારી કર્મચારી અથવા પેન્શનર સાથે લગ્ન કરે છે.
જો મૃત સરકારી કર્મચારી અથવા પેન્શનર એક કરતાં વધુ પત્નીઓ ધરાવે છે, તો પેન્શન બધી પત્નીઓમાં સમાન રીતે વહેંચવામાં આવશે. જો કોઈ પત્ની મૃત્યુ પામે છે અથવા પેન્શન મેળવવા માટે અયોગ્ય જણાય છે, તો તેનો હિસ્સો તેના બાળકોને આપવામાં આવશે. જો કે, આ માટે બાળકોએ CCS (પેન્શન) નિયમો, 2021 ના નિયમ 50(9) માં ઉલ્લેખિત શરતો પૂર્ણ કરવી પડશે.
પેન્શન મેળવવાનો ક્રમ શું હશે?
CCS (પેન્શન) નિયમો, 2021 ના નિયમ 50(6) મુજબ, મૃત સરકારી કર્મચારી અથવા પેન્શનરના પરિવારને નીચેના ક્રમમાં કૌટુંબિક પેન્શન ચૂકવવાપાત્ર રહેશે:
પોસ્ટ ઓફિસની યોજના: વાર્ષિક રૂ. 399 રોકાણ પર મળશે રૂ. 10 લાખ સુધીનો લાભ, જાણો કેવી રીતે?
1. પત્ની અથવા પતિ (નિવૃત્તિ પછીની પત્ની અને કાયદેસર રીતે અલગ થયેલી પત્ની અથવા પતિ સહિત). તેમણે નિયમ ૫૦(૮) ની જોગવાઈઓ પૂર્ણ કરવી પડશે.
2. બાળકો (દત્તક લીધેલા બાળકો, સાવકા બાળકો અને પેન્શનર નિવૃત્તિ પછી જન્મેલા બાળકો સહિત). તેમણે નિયમ ૫૦(૯) ની જોગવાઈઓ પૂર્ણ કરવી પડશે.
3. માતાપિતા (દત્તક લેનારા માતાપિતા સહિત). તેમણે નિયમ ૫૦(૧૦) ની જોગવાઈઓ પૂર્ણ કરવી પડશે.
4. ભાઈ-બહેન (માત્ર તે ભાઈ-બહેનો જે માનસિક અથવા શારીરિક રીતે અક્ષમ છે). તેમણે નિયમ ૫૦(૧૧) ની જોગવાઈઓ પૂર્ણ કરવી પડશે.
