ભારતીય રસોડામાં ઉપયોગમાં લેવાતા મસાલા સ્વાસ્થ્ય માટે ફાયદાકારક માનવામાં આવે છે. તેમાં મેથી દાણા પણ શામેલ છે, જેનું પાણી પોષક તત્વોનો ભંડાર છે. મેથી દાણાનું પાણી ફાઈબર, પ્રોટીન, આયર્ન, મેગ્નેશિયમ, વિટામિન-બી, ડાયેટરી ફાઈબર, એન્ટી-ઓક્સીડેન્ટ, મેંગેનીઝ, કેલ્શિયમ અને ફોસ્ફરસ જેવા પોષક તત્વોથી ભરપૂર હોય છે.
ઘણા લોકો મેથીના બીજનું પાણી રોજ સવારે પીવાનું શરૂ કરી દે છે કારણ કે તે પાચન સુધારે છે, બ્લડ સુગરને નિયંત્રિત કરે છે અને સાંધાના દુખાવામાં રાહત આપે છે. જોકે, સોશિયલ મીડિયા પરના ટ્રેન્ડને જોઈને કોઈ પણ વસ્તુનું સેવન કરતા પહેલા એ જાણવું જરૂરી છે કે તે તમારા શરીર માટે યોગ્ય છે કે નહીં.
આયુર્વેદિક ડોક્ટર શ્રેય શર્માના મતે, મેથીનું પાણી કેટલાક લોકો માટે ફાયદાકારક હોઈ શકે છે, પરંતુ કેટલીક ખાસ પરિસ્થિતિઓમાં તે નુકસાન પણ પહોંચાડી શકે છે.
આ લોકોએ મેથી દાણાના પાણીનું સેવન ટાળવું જોઈએ:
જેમનું શુગર લેવલ ઓછું રહેતું હોય: જે લોકોને વારંવાર શુગર લેવલ ઓછું રહેતું હોય, તેમણે મેથી દાણાનું પાણી પીવાનું ટાળવું જોઈએ. આ પાણીમાં શુગર લેવલ ઘટાડવાના ગુણ હોય છે.
લોહી પાતળું કરવાની દવા લેતા લોકો: મેથીના પાણીમાં લોહી પાતળું કરવાના ગુણ હોય છે. જો તમે લોહી પાતળું કરવાની કોઈ દવા લઈ રહ્યા છો, તો તમારે મેથી દાણાનું પાણી ન પીવું જોઈએ.
એલર્જીની સમસ્યાવાળા લોકો: જો તમને પહેલેથી જ એલર્જીની સમસ્યા હોય, તો મેથી દાણાનું પાણી ભૂલથી પણ ન પીવું જોઈએ. તેનાથી તમારી સમસ્યા ગંભીર બની શકે છે.
હાઈ બ્લડ પ્રેશરની દવા લેતા લોકો: જો કોઈ વ્યક્તિ પહેલેથી જ હાઈ બ્લડ પ્રેશરની દવાઓ લઈ રહ્યો હોય, તો મેથીનું પાણી પીવાથી તેનું બીપી અચાનક ખૂબ ઓછું થઈ શકે છે. આવા કિસ્સામાં, પહેલા ડોક્ટરની સલાહ લેવી ખૂબ જ જરૂરી છે.
એસિડિટી અને પાચન સંબંધી સમસ્યાઓ: જો તમે ગેસ્ટ્રિક અલ્સર, એસિડિટી અથવા આંતરડામાં સોજા જેવી સમસ્યાઓથી પીડાઈ રહ્યા છો, તો તમારે મેથીનું પાણી પીવાનું ટાળવું જોઈએ. આ પાણી ફાઈબરથી ભરપૂર હોય છે, જે આવી સ્થિતિમાં નુકસાન કરી શકે છે.
લાંબા સમયથી મેથીનું સેવન કરતા લોકો: જો કોઈ વ્યક્તિ ઘણા મહિનાઓ કે વર્ષોથી નિયમિતપણે મેથીનું પાણી પી રહ્યું હોય, તો તેણે તેનું સેવન તરત જ બંધ કરી દેવું જોઈએ. આયુર્વેદ મુજબ, કોઈપણ ઔષધીય જડીબુટ્ટીનું વધુ સમય સુધી સેવન શરીરને અસર કરી શકે છે.
મેથીનું સતત સેવન શરીરમાં રૂક્ષતા (શુષ્કતા) વધારી શકે છે અને પાચનતંત્ર પર ખરાબ અસર કરી શકે છે. લાંબા સમય સુધી મેથીના બીજનું પાણી પીવાથી શરીરમાં ધાતુક્ષય થઈ શકે છે, જેનાથી નબળાઈ, વાળ ખરવા, થાક અને હાડકાંની નબળાઈ જેવી સમસ્યાઓ થઈ શકે છે.
પોસ્ટ ઓફિસની યોજના: વાર્ષિક રૂ. 399 રોકાણ પર મળશે રૂ. 10 લાખ સુધીનો લાભ, જાણો કેવી રીતે?
નબળા અને પાતળા લોકો: જે લોકો ખૂબ દુબળા-પાતળા અને નબળા હોય તેમને મેથીના બીજનું પાણી ન પીવું જોઈએ. આયુર્વેદ અનુસાર, મેથીનો સ્વભાવ ગરમ અને શુષ્ક હોય છે, જે શરીરમાંથી વધારાની ચરબી અને પાણીને ઘટાડી શકે છે. નબળા શરીરવાળા લોકો માટે તે વધુ નબળાઈ અને થાકનું કારણ બની શકે છે. મેથી શરીરમાં રૂક્ષતા (શુષ્કતા) વધારી શકે છે અને નબળાઈનું કારણ બની શકે છે.
સગર્ભા અને સ્તનપાન કરાવતી મહિલાઓ: ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન કોઈપણ ઔષધીય જડીબુટ્ટીના સેવનને લઈને સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે. મેથીના બીજમાં એવા સંયોજનો હોય છે જે ગર્ભાશયના સંકોચનને ઝડપી બનાવી શકે છે, જેનાથી સમય પહેલા પ્રસુતિનું જોખમ વધી શકે છે. સ્તનપાન કરાવતી મહિલાઓએ પણ સાવચેતીપૂર્વક તેનું સેવન કરવું જોઈએ કારણ કે તે બાળકના પાચનતંત્રને અસર કરી શકે છે.
જો તમને આ લેખ પસંદ આવ્યો હોય, તો પછી તેને શેર કરવાનું ભુલશો નહીં. આવા વધુ લેખો વાંચવા માટે ગુજરાતી જાગરણ સાથે જોડાયેલા રહો.
અસ્વીકરણ:
આ લેખમાં આપવામાં આવેલી માહિતી માત્ર શૈક્ષણિક અને સામાન્ય માહિતીના હેતુ માટે છે. તે કોઈપણ પ્રકારની તબીબી સલાહ, નિદાન અથવા સારવારનો વિકલ્પ નથી. તમારી વ્યક્તિગત સ્વાસ્થ્ય સ્થિતિ અને જરૂરિયાતો અલગ-અલગ હોઈ શકે છે, તેથી કોઈપણ નિર્ણય લેતા પહેલા નિષ્ણાતની સલાહ લેવી મહત્વપૂર્ણ છે.
