આધુનિક તબીબી વિજ્ઞાન હવે એવા તબક્કે પહોંચી ગયું છે જ્યાં એક સમયે અસાધ્ય ગણાતા રોગોની સારવાર શક્ય બની છે, પરંતુ તેમના સંપૂર્ણ નાબૂદી તરફ નક્કર પગલાં પણ લેવામાં આવી રહ્યા છે.
તાજેતરમાં એક ચોંકાવનારો દાવો સામે આવ્યો છે, જેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે કેન્સર, અંધત્વ અને લકવો જેવા ગંભીર રોગોને વર્ષ 2030 સુધીમાં સંપૂર્ણપણે નાબૂદ કરી શકાય છે.
આ દાવો બુડાપેસ્ટના મેડિકલ વિદ્યાર્થી અને ડિજિટલ સર્જક ક્રિસ ક્રાયસાન્થુ દ્વારા કરવામાં આવ્યો છે, જેમણે કહ્યું છે કે વિશ્વભરના વૈજ્ઞાનિકો અદ્યતન રસીઓ, આધુનિક સારવાર તકનીકો અને અત્યાધુનિક ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને આ રોગોને નાબૂદ કરવા માટે ઝડપથી કામ કરી રહ્યા છે.
જીવલેણ રોગો પર મોટી આશા
“2030 સુધીમાં સંપૂર્ણપણે નાબૂદ થવાની અપેક્ષા રાખવામાં આવતી ત્રણ રોગોમાંથી પહેલી કેન્સર છે. હવે કીમોથેરાપી ભૂલી જાઓ, સંશોધકો mRNA કેન્સર રસીઓનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે, જે તમારી રોગપ્રતિકારક શક્તિને એવી રીતે તાલીમ આપે છે કે તે ગાંઠ પર સેનાની જેમ હુમલો કરે છે.
વ્યક્તિગત રસીઓ, આનુવંશિક સંપાદન અને નાના પરમાણુ દવાઓ અંતિમ પરીક્ષણ તબક્કામાં છે. ઘણા નિષ્ણાતો માને છે કે કેન્સર ટૂંક સમયમાં માત્ર સાધ્ય જ નહીં, પણ તેને નિયંત્રણમાં પણ રાખી શકાય છે અને જીવલેણ પણ નહીં હોય.”
બીજો રોગ – અંધત્વ
જીન એડિટિંગ અને સ્ટેમ સેલ થેરાપીની મદદથી, રેટિના રોગોથી પીડાતા દર્દીઓ ફરીથી જોઈ શકે છે. કેટલાક પ્રોજેક્ટ્સ પહેલાથી જ બે અંધ દર્દીઓની દૃષ્ટિ પાછી આપી ચૂક્યા છે. પ્રાઇમ એડિટિંગ નામની નવી ટેકનોલોજી વારસાગત અંધત્વનું કારણ બનેલા આનુવંશિક પરિવર્તનને સુધારી શકે છે.
ત્રીજો રોગ – લકવો
ચીનમાં બે દર્દીઓ, જેઓ સંપૂર્ણપણે લકવાગ્રસ્ત હતા, મગજમાં મૂકવામાં આવેલા ઇમ્પ્લાન્ટ અને કરોડરજ્જુના ઉત્તેજનાના મિશ્રણથી ફરીથી ચાલવા લાગ્યા. આમાં, મગજમાંથી સીધા પગમાં સંકેતો મોકલવામાં આવ્યા હતા, જે કરોડરજ્જુની ઇજાને બાયપાસ કરી શકે છે.
સોશિયલ મીડિયા પર લોકોની પ્રતિક્રિયાઓ
આ દાવાને ઇન્ટરનેટ પર મિશ્ર પ્રતિક્રિયાઓ મળી. એક યુઝરે લખ્યું, “વિજ્ઞાન ખરેખર અદ્ભુત છે.” બીજા યુઝરે ટિપ્પણી કરી, “જ્યાં સુધી દવા ઉદ્યોગ અને કેન્સર ઉદ્યોગ પૈસા કમાતા રહેશે, ત્યાં સુધી ક્યારેય સંપૂર્ણ ઈલાજ નહીં મળે. તે ખૂબ જ નફાકારક છે. હું ઈચ્છું છું કે આ સાચું હોત, પરંતુ અમેરિકામાં ફક્ત પૈસા જ કામ કરે છે.”
બીજા યુઝરે પ્રશ્ન કર્યો, “જો 2030 સુધીમાં અંધત્વ નાબૂદ થઈ જાય, તો શું તેઓ જનીન ઉપચાર અને સ્ટેમ સેલનો ઉપયોગ કરીને નજીકની દૃષ્ટિ અને દૂરદર્શિતાની સમસ્યાને પણ દૂર કરશે? આંખના ડૉક્ટર પાસે જવાથી છૂટકારો મેળવવો એ એક ચમત્કારથી ઓછું નહીં હોય.”
કોઈએ લખ્યું, “ડાયાબિટીસ પણ. ચીની સંશોધકોએ તેનો ઈલાજ શોધી કાઢ્યો છે.” બીજાએ કહ્યું, “હું વિચારી રહ્યો હતો કે તમે HIV નો ઉલ્લેખ કરશો, કારણ કે તેનો ઈલાજ પણ નજીક હોવાના અહેવાલો છે.” બીજા યુઝરે ઉમેર્યું, “આશા છે કે આ સારવાર દરેક વ્યક્તિ માટે ઉપલબ્ધ અને સસ્તી હશે જેમને તેની જરૂર છે.”
ભારતમાં કેન્સરની સ્થિતિ ચિંતાજનક છે
વિશ્વમાં કેન્સરના કેસો અને મૃત્યુ ઘટાડવા માટે, સચોટ ડેટા અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. તાજેતરમાં ધ લેન્સેટમાં પ્રકાશિત થયેલા “ભારતમાં કેન્સર મહામારીનું અનવેઇલિંગ: ગ્લોબોકન 2022 અને ભૂતકાળના દાખલાઓમાં એક ઝાંખી” અભ્યાસમાં ભારતમાં કેન્સરના કેસો અને મૃત્યુદરનું વિશ્લેષણ કરવામાં આવ્યું છે. આ અહેવાલ ગ્લોબલ કેન્સર ઓબ્ઝર્વેટરી (GLOBOCAN) 2022 ના ડેટા પર આધારિત છે.
અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે –
- કુલ કેન્સરના કેસોમાં ભારત વિશ્વમાં ત્રીજા ક્રમે છે.
- કેન્સરથી થતા મૃત્યુમાં ભારત બીજા ક્રમે છે.
- જ્યારે વૈશ્વિક ક્રૂડ દરમાં ભારત 121મા ક્રમે છે.
પોસ્ટ ઓફિસની યોજના: વાર્ષિક રૂ. 399 રોકાણ પર મળશે રૂ. 10 લાખ સુધીનો લાભ, જાણો કેવી રીતે?
અભ્યાસ મુજબ, ઉંમર સાથે કેન્સરનું જોખમ ઝડપથી વધે છે. બાળકો અને યુવાનોમાં તેનું જોખમ સૌથી ઓછું છે, પરંતુ મધ્યમ વયના અને વૃદ્ધોમાં તેનું જોખમ અને મૃત્યુદર સૌથી વધુ છે.
ભારતમાં કેન્સર શા માટે આટલું ઘાતક છે?
ભારતમાં કેન્સર મૃત્યુદર ઊંચા હોવા પાછળ ઘણા કારણો છે –
મોડું નિદાન – ગ્રામીણ અને ગરીબ વિસ્તારોમાં પરીક્ષણ સુવિધાઓનો અભાવ.
અજ્ઞાન અને બેદરકારી – શરૂઆતના લક્ષણોને અવગણવા.
આધુનિક સારવારની મર્યાદિત પહોંચ – અદ્યતન તબીબી તકનીક ફક્ત મોટા શહેરોમાં જ ઉપલબ્ધ છે.
જીવનશૈલી અને પર્યાવરણીય પરિબળો – પ્રદૂષણ, બિનઆરોગ્યપ્રદ આહાર, તમાકુ અને દારૂનું સેવન.
શું 2030 સુધીમાં ખરેખર સારવાર શક્ય છે?
છેલ્લા દાયકામાં તબીબી વિજ્ઞાને mRNA રસી, CRISPR જનીન સંપાદન, સ્ટેમ સેલ સંશોધન અને ન્યુરો-ઇમ્પ્લાન્ટ જેવી તકનીકોમાં મોટી છલાંગ લગાવી છે.
કેન્સર માટે – mRNA રસી અને આનુવંશિક સંપાદન ક્લિનિકલ ટ્રાયલના અંતિમ તબક્કામાં છે.
અંધત્વ માટે – ઘણા દેશોમાં, દર્દીઓને દ્રષ્ટિ પાછી આપવામાં જનીન ઉપચાર સફળ રહ્યો છે.
લકવા માટે – ન્યુરો-ઇમ્પ્લાન્ટ્સ અને કરોડરજ્જુ ઉત્તેજનાએ દર્દીઓના જીવનમાં ક્રાંતિ લાવી છે.
જોકે નિષ્ણાતો માને છે કે વૈજ્ઞાનિક સ્તરે સફળતા શક્ય છે, પરંતુ વાસ્તવિક પડકાર આ તકનીકોને મોટા પાયે, ઓછા ખર્ચે અને જેની જરૂર હોય તે દરેકને ઉપલબ્ધ કરાવવાનો રહેશે.
આર્થિક અને નૈતિક પાસાઓ પણ મહત્વપૂર્ણ છે
કેટલાક નિષ્ણાતો માને છે કે ફાર્માસ્યુટિકલ ઉદ્યોગના આર્થિક હિતો પણ આ તકનીકોના વ્યાપક ઉપયોગને અવરોધી શકે છે. ગરીબ દેશોમાં ખર્ચાળ સારવાર દર્દીઓની પહોંચની બહાર હોઈ શકે છે. આ ઉપરાંત, જનીન સંપાદન જેવી તકનીકોના નૈતિક પાસાઓ પર પણ વૈશ્વિક ચર્ચા ચાલી રહી છે.
સામાન્ય લોકો માટે તેનો શું અર્થ થાય છે?
- જો આ દાવાઓ સાચા સાબિત થાય છે, તો 2030 ના દાયકાને તબીબી વિજ્ઞાનના ઇતિહાસમાં સુવર્ણ યુગ કહેવામાં આવશે.
- લાખો કેન્સરના દર્દીઓ લાંબુ અને સ્વસ્થ જીવન જીવી શકશે.
- અંધ લોકો ફરીથી પ્રકાશ જોઈ શકશે.
- લકવાગ્રસ્ત લોકો ફરીથી પોતાના પગ પર ઊભા રહી શકશે.
આ ફક્ત તબીબી ક્ષેત્રમાં જ નહીં, પરંતુ સામાજિક અને આર્થિક દ્રષ્ટિએ પણ એક મોટી ક્રાંતિ હશે. કેન્સર, અંધત્વ અને લકવો – આ ત્રણ રોગો આજે લાખો લોકોના જીવનને અસર કરી રહ્યા છે. તેમનું સંપૂર્ણ નાબૂદ એક સ્વપ્ન જેવું લાગે છે, પરંતુ વિજ્ઞાનની પ્રગતિ અને સંશોધકોની મહેનત સાથે, આ સ્વપ્ન હવે પહેલા કરતા વધુ નજીક છે.
હવે જોવાનું બાકી છે કે આ લક્ષ્ય 2030 સુધીમાં પ્રાપ્ત થાય છે કે નહીં. પરંતુ એક વાત ચોક્કસ છે – તબીબી વિજ્ઞાન આપણને આશા રાખવાનું કારણ આપી રહ્યું છે, અને આ આશા આવતીકાલને વધુ સારી બનાવી શકે છે.
અસ્વીકરણ:
આ લેખમાં આપવામાં આવેલી માહિતી માત્ર શૈક્ષણિક અને સામાન્ય માહિતીના હેતુ માટે છે. તે કોઈપણ પ્રકારની તબીબી સલાહ, નિદાન અથવા સારવારનો વિકલ્પ નથી. તમારી વ્યક્તિગત સ્વાસ્થ્ય સ્થિતિ અને જરૂરિયાતો અલગ-અલગ હોઈ શકે છે, તેથી કોઈપણ નિર્ણય લેતા પહેલા નિષ્ણાતની સલાહ લેવી મહત્વપૂર્ણ છે.
